Samen veilig de winter door. Contacten beperken. Afstand houden. Mondmasker. Goede ventilatie. Covid Safe Ticket. Telewerk. Prik & boosterprik

Vaccinatie

Waarom je laten vaccineren?

Door het vaccin maakt je lichaam antistoffen aan. Die stoffen helpen om tegen de deeltjes van het virus te vechten. Kom je later in contact met het virus? Dan beschermen de antistoffen jou.

Het vaccin beschermt niet alleen jezelf, maar ook de mensen in je omgeving. Het coronavirus is gevaarlijk voor o.a. mensen ouder dan 65 jaar of personen die aan bepaalde aandoeningen leiden. Als zoveel mogelijk mensen in België zich laten vaccineren, kan het virus zich minder snel verspreiden. Dan zijn ook mensen die zich niet kunnen laten vaccineren beschermd. Dat heet groepsimmuniteit.

De vaccinatie tegen het coronavirus is vrijwillig en gratis voor iedereen.

Blijf ook na vaccinatie de regels respecteren tot er genoeg mensen zijn gevaccineerd. Hou dus 1,5 meter afstand, draag een mondneusmasker en was vaak je handen.

Waarom je laten vaccineren? Bekijk de video met Prof. Pierre Van Damme.

Is het vaccin veilig?

  • Er was reeds veel expertise aanwezig over het maken van vaccins. Voor de coronavaccins hebben wetenschappers, farmaceutische experten, bedrijven en overheden over de hele wereld samengewerkt. Er werd hiervoor ook snel geld en tijd vrijgemaakt, omdat het dringend was. Daardoor konden er op korte tijd vaccins worden ontwikkeld.
  • Alle vaccins zijn eerst streng gecontroleerd door de overheid. Meer informatie hierover.
  • Bekijk hier de video over de veiligheid van de coronavaccins met Prof. Dirk Ramaekers, voorzitter van de Task Force Vaccinatie.

Wanneer krijg je een vaccin?

Maand Wie
Januari de bewoners en het personeel van de woonzorgcentra + het zorgpersoneel (dokters, verpleegkundigen, …) in de ziekenhuizen
Februari het personeel uit de eerstelijnszorg (huisartsen, apothekers, …) + collectieve zorgvoorzieningen (gehandicaptenzorg, …) en ander ziekenhuispersoneel
Maart-april alle mensen van 65 jaar of ouder
April-mei mensen met meer risico door bepaalde gezondheidsproblemen (zie verder in de veelgestelde vragen), mensen met een kritische functie (interventionele politiediensten), zwangere vrouwen, penitentiar beambten en (para)olympische atleten
Juni de rest van de bevolking vanaf 12 jaar

Deze timing kan nog veranderen.

Bekijk de video over de planning

Praktisch : hoe krijg je een vaccin?

  • Je krijgt een uitnodiging per brief, sms en/of e-mail.
  • Je registreert je digitaal of telefonisch.
  • Past het moment niet? Dan kan je een ander moment kiezen. In sommige steden (bv Brussel, Gent en Antwerpen) kan je zelf de data kiezen.
  • elke regio kan zelf maatregelen nemen voor de praktische uitvoering van de vaccinaties. Kijk daarom ook op de website van de regio waar je woont.

Tijdens je afspraak:

  • Je krijgt een spuitje in de bovenarm.
  • Enkele weken na het eerste spuitje krijg je een tweede spuitje. Momenteel zijn voor elk vaccin 2 spuitjes nodig, behalve voor het vaccin van Johnson & Johnson
  • Na vaccinatie duurt het 10 tot 14 dagen vooraleer je lichaam antistoffen begint aan te maken. Pas dan beschermt het vaccin je zo goed mogelijk tegen het coronavirus.

Stand van zaken van vaccinaties en leveringen

Hoeveel vaccins werden er al toegediend in België en in elke deelstaat, hoeveel vaccins werden er reeds geleverd? Je vindt een overzicht in de Belvax

Deze informatie wordt wekelijks bijgewerkt.

Veelgestelde vragen

    Waarom zou ik mij laten vaccineren?
    • Voor een optimale doeltreffendheid van het vaccin bij de bevolking en het ontstaan van groepsimmuniteit, zouden zoveel mogelijk Belgen zich moeten laten vaccineren, Groepsimmuniteit wil zeggen dat een voldoende grote groep mensen weerstand heeft opgebouwd tegen het virus, waardoor het niet meer of nog maar zeer moeilijk kan circuleren. Zo zal het virus geen kans meer krijgen om zich massaal te verspreiden en een ernstige epidemie te veroorzaken met bijhorende lockdown maatregelen. Ook zal het de personen beschermen die niet gevaccineerd kunnen worden (bv. kankerpatiënten in acute behandeling of mensen met een ernstige allergische voorgeschiedenis op vaccins, type anafylactische reactie)).
    • Als er zich daarentegen weinig mensen laten vaccineren, zal het virus zich blijven verspreiden, ontstaan er varianten, en wordt groepsimmuniteit heel moeilijk. Hierdoor zullen weer meer mensen het risico lopen om geïnfecteerd te raken. En dit zorgt dan weer voor een epidemie en bijhorende lockdown maatregelen.
    • Hoe sneller de vaccinatiegraad stijgt, hoe sneller ook de maatregelen versoepeld kunnen worden. Een besmette, maar gevaccineerde persoon zal dan immers minder andere mensen besmetten.
    • Dat betekent echter niet dat bij de opstart van de vaccinatie alles onmiddellijk opnieuw mogelijk zal zijn. Een versoepeling zal enkel stap voor stap kunnen plaatsvinden, omdat niet iedereen tegelijkertijd kan worden gevaccineerd, maar in verschillende fasen, die door de overheid zijn bepaald. Dus zolang er nog veel mensen geïnfecteerd kunnen worden, is er een ernstig risico op nieuwe golven, en moeten de maatregelen verder worden nageleefd.
    • We streven dus in een stap voor stap tempo naar groepsimmuniteit via het vaccin. Ook dan is het goed ons bewust te zijn dat er steeds risico bestaat op lokale opflakkeringen.
    • Een besmetting met COVID-19 is bovendien ook niet risicoloos voor jonge, gezonde mensen. We hebben gezien dat ook gezonde mensen ernstig ziek kunnen worden van het virus en langdurige klachten kunnen oplopen, zoals longschade.

    Bekijk hier de video met Prof Pierre Van Damme, vaccinoloog: https://d34j62pglfm3rr.cloudfront.net/downloads/CC_MS_PIERRE_VAN_DAMME_WAAROM_VACCINEREN_v01.mp4

    Wie kan zich laten vaccineren?
    • Iedereen die in België gedomicilieerd is en 12 jaar is of ouder, kan zich in België laten vaccineren.
    • Wie tijdelijk in België verblijft, kan zich ook laten vaccineren (zie vraag hieronder).
    • Belgen die in het buitenland verblijven (zie vraag hieronder).
    • Voor bepaalde moeilijk bereikbare groepen zal men via de betrokken hulporganisaties te werk gaan (bv. daklozen). Die personen hebben ook een rijksregisternummer als ze Belg zijn, en een domicilieadres van hun ngo.
    Welke vaccins tegen COVID-19 zijn er vandaag in België beschikbaar en worden aanvaard in het kader van het vaccinatiecertificaat?

    België onderhandelt samen met de Europese Commissie met de bedrijven om de bevoorrading van de Belgische markt te verzekeren. Momenteel heeft de Europese Commissie contracten afgesloten met AstraZeneca, Janssen Pharmaceutica, Sanofi-GSK, Pfizer-BioNTech, CureVac en Moderna.. En België heeft ingetekend voor de vaccins van AstraZeneca, Janssen Pharmaceutica, Pfizer-BioNTech, CureVac en Moderna. 

    Er zijn momenteel 4 COVID-19 vaccins goedgekeurd door de Europese Commissie:

    • Het vaccin van Pfizer-BioNTech is sinds 21 december 2020 goedgekeurd, en wordt ondertussen in België toegediend. .
    • Het vaccin van Moderna is sinds 6 januari 2021 goedgekeurd, en wordt ondertussen in België toegediend. 
    • Het vaccin van AstraZeneca is sinds 29 januari 2021 goedgekeurd, en wordt ondertussen in België toegediend.
    • Het vaccin van Johnson& Johnson is sinds 11 maart 2021 goedgekeurd, en wordt ondertussen in België toegediend. 

    Bijkomend wordt ook het Covishield vaccin aanvaard in het kader van het vaccinatiecertificaat.

    Meer info over de beschikbare vaccins vind je hier: https://www.laatjevaccineren.be/beschikbare-covid-19-vaccins

    Er zijn nog verschillende andere kandidaat-vaccins in ontwikkeling, waarvan tussentijdse resultaten werden bekend gemaakt. Wereldwijd worden er verdere inspanningen geleverd om COVID-19-vaccins te ontwikkelen, prioritair goed te keuren en beschikbaar te stellen. 

    Wat met de vaccinatie van Belgen in het buitenland?

    Ben je Belg, maar woon of werk je in het buitenland, dan word je in principe gevaccineerd in het land van verblijf. Maar je kan er ook voor kiezen om in België gevaccineerd te worden, zeker als je in een land woont dat niet werkt met dezelfde coronavaccins als in België.

    • Dezelfde vaccins. Belgen die wonen in landen die dezelfde vaccintypes gebruiken als België, krijgen de raad om zich ter plaatse te laten vaccineren. Neem hiervoor best contact op de Belgische ambassade of het Consulaat-Generaal in het land van verblijf. Als je je niet in het land van verblijf kan laten vaccineren of praktische bekommernissen je zouden verhinderen, dan kan je ervoor kiezen om je toch in België te laten inenten.

    • Andere vaccins. In zo’n 150-tal landen of territoria wordt er gewerkt met andere vaccins dan in België. Belgen die daar wonen en op de ambassade of het consulaat-generaal ter plaatse zijn ingeschreven, kunnen zich registreren voor vaccinatie in België. Die vaccinatie is voorzien vanaf juni. Ook hun partner van een andere nationaliteit en meerderjarige kinderen kunnen zich in België laten vaccineren.

    Zie ook: https://d34j62pglfm3rr.cloudfront.net/downloads/20210414_vaxbuitenland.pdf en op de website van de FOD Buitenlandse zaken

    Ik ben geen Belg, maar verblijf wel in België. Kan ik in België gevaccineerd worden?

    Niet-Belgen die langer dan 3 maanden in België verblijven, kunnen in België worden gevaccineerd als zij bij een arts een BIS-nummer laten aanmaken. De patiënt moet hiervoor een geldig identiteitsdocument kunnen voorleggen. Een BIS-nummer is een uniek identificatienummer voor personen die niet ingeschreven zijn in het Rijksregister, maar die toch een relatie hebben met de Belgische overheden. Het gaat bijvoorbeeld om:

    • buitenlandse stagiairs of werknemers die meer dan 3 maanden actief zijn in de Belgische gezondheidszorg.
    • niet-Belgen die meer dan 3 maanden in België als student of werknemer ingeschreven zijn.
    • niet-Belgen die meer dan 3 maanden in België verblijven (niet als werknemer of student).

    Indien de patiënt geen geldig identiteitsdocument heeft of niet in België woont, maar slechts kort in het land verblijft, dan kan de arts een uniek nummer voor deze persoon creëren, het zogenaamde TER-nummer/COVID-ID, Dat is enkel geldig voor een identificatie in het kader van de Covid-crisis. Dit TER-nummer/COVID-ID moet aan de patiënt worden meegedeeld. De artsen kunnen gebruik maken van dit systeem voor reizigers, mensen zonder papieren, en dit enkel in het kader van de COVID-gezondheidscrisis.

    Ik kreeg een eerste vaccin in het buitenland. Kan ik de tweede prik in België krijgen?

    Ja, je kan je tweede prik in België krijgen als je in het buitenland een eerste dosis ontving van een vaccin dat goedgekeurd is door het Europees Geneesmiddelenbureau (EMA) of van het als gelijkwaardig goedgekeurd vaccintype CoviShield. Je moet dan eerst contact opnemen met je huisarts om je vaccinatie te laten registreren. Daarna kan je bij het vaccinatiecentrum van je woon- of verblijfplaats terecht voor de tweede prik. Het vaccinatieschema wordt dan afgerond met hetzelfde vaccintype, ongeacht de termijn tussen 2 vaccinaties. Het is dus niet nodig een nieuw schema op te starten, er moet enkel een tweede dosis toegediend worden. Zo kan je alsnog het COVID certificaat van volledige vaccinatie bekomen.

    Ontving je in het buitenland een eerste dosis van een vaccin dat (nog) niet goedgekeurd is door het EMA (bv. Sputnik V of Sinovac) met uitzondering van CoviShield, dan kan je geen tweede prik van hetzelfde vaccin krijgen in België. Kan je niet naar het land waar je je eerste vaccin ontving voor een tweede dosis, dan kan je in België opnieuw gevaccineerd worden met een ander vaccin en vaccinatieschema.

    Wat is een vaccin en hoe werkt het ?

    Vaccins werken door het immuunsysteem van een persoon (de natuurlijke afweer van het lichaam) te stimuleren en voor te bereiden om een bepaald virus te herkennen en zich ertegen of tegen de infectieziekte te verdedigen. Als je dan later met het virus besmet raakt, herkent je immuunsysteem het virus en, omdat het al voorbereid is om het virus aan te vallen, beschermt het je tegen dat virus, bv. COVID-19.

    Er worden momenteel verschillende vaccins getest die op een verschillende manier gemaakt worden. Ze zorgen voor verschillende manieren om de afweer tegen het virus op te bouwen.

    Lees meer over hoe vaccins werken: https://www.laatjevaccineren.be/hoe-werken-vaccins

    Welke verschillende types van coronavaccins zijn er?

    Wetenschappers hebben verschillende soorten vaccins ontwikkeld tegen COVID-19. Al deze vaccins zijn erop gericht om ons immuunsysteem op een veilige manier te leren vechten tegen het coronavirus en ons afweersysteem te trainen. Zo wordt het lichaam voorbereid voor het geval het virus je echt zou treffen. Verschillende types van potentiële COVID-19 vaccins zijn in ontwikkeling:

    1. Geïnactiveerde of verzwakte virusvaccins, die een vorm van het virus gebruiken die is geïnactiveerd of verzwakt, zodat het geen ziekte veroorzaakt, maar toch een immuunrespons genereert.
    2. Op eiwitten gebaseerde vaccins, die onschadelijke fragmenten van eiwitten of eiwitomhulsels gebruiken die het COVID-19-virus nabootsen, om veilig een immuunrespons te genereren.
    3. Virale vectorvaccins, die een virus gebruiken dat genetisch is gemanipuleerd, zodat het geen ziekte kan veroorzaken, maar coronavirus-eiwitten produceert om veilig een immuunrespons te genereren. (bv. het AstraZeneca vaccin)
    4. RNA- en DNA-vaccins, een geavanceerde benadering die genetisch gemanipuleerd RNA of DNA gebruikt om een eiwit te genereren dat zelf veilig een immuunrespons opwekt. (bv. het Pizer of Moderna vaccin)
    Is de vaccinatie tegen COVID-19 verplicht en gratis?
    • In België is alleen vaccinatie tegen polio verplicht. Alle andere vaccinaties zijn sterk aanbevolen, dus ook vaccinatie tegen COVID-19.
    • De vaccinatie is gratis in ons land.
    Hoeveel dosissen moet ik krijgen van het vaccin?

    Voor de meeste vaccins die al zijn goedgekeurd (Pfizer, Moderna, AstraZeneca/Oxford), of die vandaag op tafel liggen voor goedkeuring door het Europese Geneesmiddelenagentschap (Curevac) gaat het om 2 dosissen, die worden toegediend met een paar weken ertussen (3 weken voor Moderna, 3 tot 6 weken voor het Pfizer-vaccin, en 8 tot 12 weken voor AstraZeneca).Op die manier bieden de vaccins een optimale bescherming.Van het Johnson &Johnson vaccin, dat ook is goedgekeurd, moet er slechts 1 dosis worden toegediend.

    Je tweede vaccinatie zal gebeuren met hetzelfde vaccin als de eerste dosis. De vaccinatiecentra zullen voldoende vaccins van het juiste type hebben om elke persoon een tweede dosis met hetzelfde vaccintype te kunnen geven. Alle vaccins worden met naam en lotnummer geregistreerd in Vaccinnet, zodat je de juiste tweede dosis krijgt.   Je krijgt zelf ook na je eerst vaccinatie een vaccinatiekaart mee, waarop staat met welk vaccin je gevaccineerd bent en wanneer je de tweede dosis krijgt.

    Voor bepaalde groepen wordt nu ook een herhalingsvaccin voorzien. Meer info hierover, vindt u in de vragen verder onderaan.

    Moet ik me nog laten vaccineren als ik al COVID-19 heb gehad?
    Omdat de bescherming na het doormaken van COVID-19 slechts enkele maanden duurt en er ondertussen al is vastgesteld dat je opnieuw kan worden besmet, zal vaccinatie ook worden aangeboden aan mensen die COVID-19 hebben doorgemaakt. Men verwacht namelijk dat de bescherming door vaccinatie langer zal duren dan na het doormaken van de ziekte. Dit wordt momenteel nog verder onderzocht. Bovendien beschermen de vaccins beter tegen bepaalde varianten, dan wanneer je een infectie hebt doorgemaakt.
    Waar kunnen we zien hoeveel mensen er al werden gevaccineerd?

    Op de Belvax krijg je een overzicht van het aantal gevaccineerden en de reeds uitgevoerde leveringen in ons land: https://observablehq.com/@tf-vaccination/belvax

    Ook de website van Sciensano geeft een dagelijkse update van het aantal gevaccineerden in ons land: https://datastudio.google.com/embed/u/0/reporting/c14a5cfc-cab7-4812-848c-0369173148ab/page/hOMwB

    Specifiek voor Vlaanderen kan je terecht op de Vaccinatieteller: https://www.laatjevaccineren.be/vaccinatieteller

    Moet ik getest worden op COVID-19 vooraleer ik het vaccin krijg?
    Nee, je hoeft niet getest te worden op virus (PCR-test) of antistoffen voor de vaccinatie. Ook als je besmet bent zonder dat je het weet, kan het vaccin veilig toegediend worden. Na vaccinatie is het ook niet nuttig om het aantal antistoffen in het bloed te meten, omdat we momenteel nog niet weten hoeveel antistoffen er nodig zijn om beschermd te zijn.
    Wanneer stel je vaccinatie best uit?
    • Als je ziekteverschijnselen hebt met of zonder koorts (>38.5°C). Je kan ingeënt worden na genezing (voor COVID-19 ziekte, zie hieronder).
    • Als je een COVID-19 infectie doormaakt of positief getest bent voor COVID-19. Je kan ingeënt worden vanaf dag 14 na genezing of na een positieve PCR-test, bij een besmetting zonder symptomen.
    • Als je in quarantaine bent. Vaccinatie wordt uitgesteld tot na de quarantaine. 
    • Als je een ernstige COVID-19 hebt doorgemaakt en behandeld bent met een hoge dosis cortisonen. Het is dan aangewezen de vaccinatie uit te stellen tot minstens 4 weken na het einde van de behandeling, want cortisonen onderdrukken de immuunrespons. 
    • Als je een ernstige COVID-19 hebt doorgemaakt en behandeld werd met monoklonale anti-COVID-19-antistoffen of plasma met anti-COVID-19-antistoffen (passieve immuniteit). Dan moet je 2 à 3 maanden wachten na de stopzetting van de behandeling, omdat je lichaam dan misschien een onvoldoende immuunantwoord zal geven, door de antistoffen.
    • Een vaccinatie gebeurt best minstens 48 uur vóór een geplande algemene verdoving. Na een algemene verdoving kan vaccinatie wel onmiddellijk plaatsvinden, en moet er dus niet gewacht worden.   
    Kan ik kiezen welk vaccin ik krijg? Waarom krijg ik niet 'het beste' vaccin?

    Neen. We hebben te maken met een ongeziene situatie: op vrij korte tijd moeten miljoenen mensen worden gevaccineerd tegen het coronavirus, dat nu al meer dan een jaar de wereld in zijn ban houdt. Het is nu een race tegen de tijd, hoe sneller we vaccineren, hoe minder mensen besmet worden met het COVID-19 virus. Aan dit virus stierven in België alleen al meer dan 25.000 mensen.

    Daarnaast is het aantal vaccins nog beperkt, en dat is de reden waarom mensen hun vaccin niet kunnen kiezen. De Belgische overheid moet, op een wetenschappelijk onderbouwde manier, beslissen welke vaccins het beste aan welke groepen mensen worden toegediend. Doel is om zoveel mogelijk mensen op een veilige manier optimaal te beschermen tegen het virus, dat ondertussen ook muteert en besmettelijker wordt. Alle vaccins die in België gebruikt worden zijn goedgekeurd door het Europese Geneesmiddelenagentschap op basis van kwaliteit, veiligheid en werkzaamheid.

    Hoelang ben ik na vaccinatie beschermd tegen COVID-19?
    Het virus valt tijdens een infectie een deel van ons afweersysteem aan. We kunnen dus een virusinfectie niet zomaar vergelijken met een vaccinatie. We weten dat bescherming na infectie een paar maanden duurt, en we verwachten dat dit na vaccinatie langer is. De opvolgstudies bij gevaccineerden zullen ons hier snel meer duidelijkheid geven.
    Kan ik mijn plaats afstaan aan iemand anders?
    Neen, het vaccin is strikt persoonlijk. Je identiteit wordt gecontroleerd en alles wordt in het werk gesteld om eventuele identiteitswissel te voorkomen. Bovendien wordt het vaccin geregistreerd in de vaccinatieregistratie op jouw naam en komt het zo in je persoonlijk dossier. Via Myhealthviewer.be/mijngezondheid kun je dat online zien en ook een attest afdrukken als je ergens moet bewijzen dat je gevaccineerd bent. Daar vind je ook het lotnummer van het vaccin terug. Dat heb je nodig als je eventuele nevenwerkingen van het vaccin wilt signaleren bij het Federaal Agentschap voor Geneesmiddelen en Gezondheidsproducten, via https://www.fagg.be/nl/melden_van_een_bijwerking_als_patient#:~:text=Een%20arts%20of%20apotheker%20beantwoordt,melden%20via%20onze%20online%20applicatie. .
    Wat is de taak van de Task Force Vaccinatie?
    Om de uitrol van het vaccinatieprogramma in goede banen te leiden werd een Task Force ‘operationalisering COVID-19-vaccinatiestrategie’ opgericht in de schoot van het Regeringscommissariaat Corona. Die Task Force staat in voor de ontwikkeling van de vacinatiestrategie. Daarnaast moet ze alle noodzakelijke acties bepalen, toewijzen en ondersteunen. Haar taak is coördinerend. Deze Task Force bestaat uit vertegenwoordigers van federale en regionale overheidsdiensten, wetenschappers en, waar nodig, vertegenwoordigers van beroepsorganisaties en technische werkgroepen. Daarnaast houdt er een kernteam van ongeveer 10 personen zich bezig met de dagelijkse werking. De 4 deelstaten staan in voor de praktische organisatie van de vaccinatie. Dat gebeurt in nauw overleg met de Task Force, waarin zij ook zetelen.
    Is het op dit moment nuttig om via een bloedtest na te gaan of je lichaam voldoende antistoffen heeft aangemaakt na vaccinatie?

    Antilichaamtesten of serologische testen zeggen momenteel onvoldoende over de mogelijke bescherming die je lichaam heeft opgebouwd na een coronavaccinatie. Er zijn verschillende valkuilen:

    • Momenteel weten we niet vanaf welke concentratie antistoffen je beschermd bent. De test kan dan wel vertellen of je antistoffen hebt en hoeveel je er hebt, maar niemand kan je vertellen of dat het er wel voldoende zijn.
    • Niet alle aangemaakte antistoffen zijn even doeltreffend. Om het virus uit te schakelen heb je neutraliserende of ziektevoorkomende antistoffen nodig. Niet alle courant beschikbare antistoftesten kunnen dergelijke antistoffen onderscheiden van de andere.
    • Antistoffen kunnen na verloop van tijd ook verdwijnen uit het bloed, maar dat wil niet zeggen dat je dan ook alle bescherming kwijt bent. Immuniteit wordt namelijk niet enkel bereikt door antistoffen, maar ook door immuuncellen. Deze worden niet opgespoord met de serologische testen. Bovendien bestaat er ook mogelijk geheugenimmuniteit.

    Conclusie: De immuniteit die iemand opbouwt na een infectie of na vaccinatie zit te complex in elkaar om momenteel via één test een goede inschatting te kunnen maken. Deze testen tonen slechts een deel van het verhaal.

    Wie komt in aanmerking voor een herhalingsvaccinatie of 'booster'?

    1. Mensen met een verlaagde immuniteit

    De beschikbare gegevens wijzen erop dat personen met een verminderde immuniteit, veroorzaakt door een bepaalde aandoening of door een behandeling, minder beschermd kunnen zijn na basisvaccinatie met 1 of 2 dosissen. Recente wetenschappelijke gegevens tonen aan dat bij deze patiënten met een verminderde immuniteit, het toedienen van een extra dosis mRNA vaccin (momenteel Pfizer of Moderna) kan zorgen voor een betere immuunrespons. In België is er beslist om deze extra kwetsbare patiënten uit te nodigen voor een extra vaccinatiedosis, om hun bescherming tegen COVID-19 te optimaliseren.

    Het betreft ongeveer 350.000 patiënten met:

    • aangeboren afweerstoornissen
    • chronische nierdialyse
    • inflammatoire ziekten die behandeld worden met immunosuppressiva
    • bloedkankers of andere kwaadaardige tumoren, die in actieve behandeling zijn/of waren de voorbije 3 jaren
    • pretransplant-, stamcel transplant- en orgaantransplant patiënten
    • HIV-patiënten waarvan het aantal CD4-cellen lager ligt dan 200 per mm³ bloed
    • het syndroom van Down (zij worden toegevoegd door de huisarts. Meer informatie: https://www.info-coronavirus.be/nl/vaccinatie-professionelen/#zorgverlener)
    • patiënten die met bepaalde biosimilairen worden behandeld. Voor meer info, zie hier

    Opgelet! Deze groep is niet dezelfde als de personen die in het voorjaar al opgeroepen werden als risico-persoon of persoon met onderliggend lijden. De groep met verminderde immuniteit is veel kleiner dan de groep die in het voorjaar opgeroepen werd.

    2. de bewoners van woonzorgcentra

    3. Patiënten van assistentiewoningen, dagverzorgingscentra, psychogeriatrische voorzieningen en psychiatrische verzorgingstehuizen

    4.Iedereen van 65 jaar en ouder

    5. Zorgverleners

    Wanneer?

    • min 4m na laatste dosis AZ en J&J
    • min 6m na 2e dosis Pfizer of Moderna
    1. iedereen die werd gevaccineerd met het Janssen-vaccin Wanneer? min 2 weken na vaccinatie

    Voor meer informatie: https://d34j62pglfm3rr.cloudfront.net/downloads/tekst-extraprik-september_NL.pdf

    Ik denk door mijn verlaagde immuniteit in aanmerking te komen voor een herhalingsvaccinatie, maar ontving (nog) geen uitnodiging

    Kwetsbare personen met verlaagde immuniteit die in aanmerking komen voor een herhalingsvaccinatie worden uitgenodigd op basis van de gegevens van hun ziekenfonds, het Kankerregister en/of behandelende arts. Die selectie gebeurt automatisch.

    Via www.myhealthviewer.be of www.mijngezondheid.belgie.be kan je zelf nakijken of je tot deze groep behoort. Indien van toepassing, zie je bovenaan een nieuwe activatie in september, dat is de herhalingsvaccinatie. Onderaan staan je vorige vaccinaties vermeld.

    Sta je niet op de lijst en meen je toch deel uit te maken van de risicogroep? Dan kunnen er meerdere oorzaken zijn waarom je nog geen uitnodiging ontving:

    • Je initiële vaccinatieschema (1e en eventueel 2e prik) werd nog niet afgewerkt. Neem in dat geval contact op met je vaccinatiecentrum om het vaccinatieschema af te werken.
    • Je laatste prik werd nog geen 28 dagen geleden toegediend. Wacht je uitnodiging af tot 4 weken na de laatste dosis.
    • Je immuniteitsprobleem is recent, wordt niet medisch behandeld, wordt enkel opgevolgd via een specialist… Neem dan contact op met je huisarts om je alsnog te laten toevoegen aan de lijst.
    Is het een probleem dat de herhalingsvaccinatie met Pfizer of Moderna verschillend is van mijn eerdere vaccinatie?

    Neen, dit is geen probleem.

    Ongeacht het type vaccin dat bij de eerste en tweede prik gegeven werd, zal voor een extra dosis een vaccin van Pfizer of Moderna (mRNA-vaccin) toegediend worden. Wetenschappelijk onderzoek toont aan dat een extra dosis mRNA bij patiënten met een verminderde immuniteit kan zorgen voor een betere immuunrespons.

    Is de herhalingsvaccinatie verplicht?

    Neen, het is niet verplicht, wel aanbevolen.

    Recente wetenschappelijke gegevens tonen aan dat het toedienen van eenherhalingsvaccinatie bij deze doelgroepen wel kan zorgen voor een betere immuunrespons. Een extra prik voor deze personen is dus sterk aanbevolen om hun bescherming tegen COVID-19 te optimaliseren.

    Heeft de herhalingsvaccinatie gevolgen voor het vaccinatiecertificaat (CST)?

    ja, op de geldigheidsduur ervan

    Personen die een booster kregen zullen hiervan een melding krijgen op hun vaccinatiecertificaat (CST), maar de vermelding van de basisvaccinatie (1e en 2e prik) blijft geldig als bewijs van volledige vaccinatie. Ook een weigering van de booster heeft geen invloed op het certificaat, maar de geldigheid ervan zal wel sneller vervallen, omdat men zich baseert op de datum van je laatste vaccinatie.

    Is het nuttig om ook een booster te krijgen na een corona-infectie?

    Een infectie na basisvaccinatie (met 2 dosissen of met 1 Janssen-vaccin) heeft zeker een booster effect. Voor hoe lang en hoe sterk weten we echter niet. Uit de eerste gegevens blijkt dat dit heel erg kan verschillen per individu. Hierdoor blijft het boostervaccin nog steeds aangeraden, omdat dit langer bescherming biedt dan de natuurlijke immuniteit na infectie.

    Het boostervaccin wordt gewoonlijk toegediend vanaf 14 dagen na genezing van de corona-symptomen, of minimaal 14 dagen na de positieve test, als er geen klachten waren.

    Ik denk in aanmerking te komen voor een extra vaccin, maar ontving (nog) geen uitnodiging.

    Immuungecompromitteerde personen die in aanmerking komen voor een bijkomende vaccinatie worden uitgenodigd op basis van de gegevens van hun ziekenfonds, het Kankerregister en/of behandelende arts. Die selectie gebeurt automatisch.

    Via www.myhealthviewer.be of www.mijngezondheid.belgie.be kan je zelf nakijken of je tot deze groep behoort. Indien van toepassing zie je bovenaan een nieuwe activatie in september, dat is de extra prik. Onderaan staan je vorige vaccinaties vermeld.

    Sta je niet op de lijst en meen je toch deel uit te maken van de risicogroep? Dan kunnen er meerdere oorzaken zijn waarom je nog geen uitnodiging ontving:

    • Je initiële vaccinatieschema (1e en 2e prik) werd nog niet afgewerkt. Neem in dat geval contact op met je vaccinatiecentrum om het vaccinatieschema af te werken.
    • Je 2e prik werd nog geen 28 dagen geleden toegediend. Wacht je uitnodiging af tot 4 weken na de laatste dosis.
    • Je immuniteitsprobleem is recent, wordt niet medisch behandeld, wordt enkel opgevolgd via een specialist… Neem contact op met je huisarts om je alsnog te laten toevoegen aan de lijst.
    • Je bent een persoon met het syndroom van Down. Neem contact op met je huisarts om je alsnog te laten toevoegen aan de lijst.

    Bewoners van een woonzorgcentrum zullen via hun woonzorgcentrum gevaccineerd worden.

    ** Zorgverleners** worden gevaccineerd in het ziekenhuis waar ze werken, of in een vaccinatiecentrum

    65-plussers en mensen die een Janssen-vaccin kregen worden uitgenodigd op leeftijd.

    Ze worden automatisch uitgenodigd wanneer hun leeftijd aan de beurt is en wanneer het minimuminterval na de basisvaccinatie voorbij is.

    Zijn de boostervaccins aangepast aan de Deltavariant?
    Firma’s zijn daarmee bezig, maar vraag is of dat strikt noodzakelijk is: Ook de bestaande generatie vaccins geeft namelijk een goede bescherming tegen de Deltavariant, zeker wanneer het op ernstige ziekte aankomt. Tegen besmetting en besmettelijkheid is dat iets minder het geval, maar dat neemt niet weg dat dankzij een boosterprik met de ‘oude’ vaccins de bescherming tegen de Deltavariant weer een stuk hoger wordt.
    Hebben gevaccineerden en niet-gevaccineerden evenveel kans om het virus door te geven?
    Het klopt dat je het virus nog kan doorgeven na vaccinatie. Maar de coronavaccins verkleinen die kans wel in vergelijking met niet-gevaccineerden, en dijken op die manier de pandemie in. Dat je het virus nog kan doorgeven nadat je bent gevaccineerd, betekent niet dat de vaccins niet werken. Recente Belgische cijfers tonen aan dat de vaccins zeer goed beschermen tegen ziekenhuisopname en opname op intensieve zorg. In de groep 18-64-jarigen zien we bij de gevaccineerden 14 keer minder opnames op intensieve zorg. Onder de 55 jaar liggen er ook in absolute getallen in verhouding meer niet-gevaccineerden in de ziekenhuizen en op intensieve zorg.

Is het vaccin veilig?

    Hoe verloopt de ontwikkeling van een vacccin tegen COVID-19?

    COVID-19-vaccins worden ontwikkeld volgens dezelfde wettelijke vereisten voor farmaceutische kwaliteit, veiligheid en werkzaamheid als andere geneesmiddelen.

    1. In een eerste fase onderwerpt de ontwikkelaar zijn vaccin aan strenge tests. Daar wordt de kwaliteit van het vaccin gecontroleerd, meer specifiek de zuiverheid, de bestanddelen en het productieproces. 
    2. Daarop wordt een wetenschappelijke evaluatie verricht door de regelgevende autoriteiten. Dat zijn het Europees Geneesmiddelenbureau (EMA) en andere regelgevers in de EU/EER-landen. 
    3. Vervolgens wordt de werking van het vaccin getest door de ontwikkelaar. Dit gebeurt door middel van laboratoriumonderzoek en dierproeven.
    4. Verloopt alles naar wens, dan worden de vaccins getest bij menselijke vrijwilligers. Dat gebeurt in 3 klinische fasen, met een telkens groter aantal deelnemers. Dit testprogramma moet worden uitgevoerd in overeenstemming met de door de regelgevers vastgestelde procedures en protocollen. Dit wordt ook telkens door een Commissie voor Medische Ethiek goedgekeurd.
    5. Na afloop van het testprogramma legt de ontwikkelaar de resultaten voor aan het Europees Geneesmiddelenbureau (EMA). Uiteindelijk zal een goedkeuring er pas komen als het EMA deugdelijk wetenschappelijk bewijs ontvangt waaruit blijkt dat de voordelen van vaccins groter zijn dan de risico’s.

    Wat anders is voor COVID-19-vaccins, is dat de ontwikkeling en mogelijke goedkeuring van een vaccin op alle niveaus voorrang krijgt vanwege de noodsituatie op het gebied van de volksgezondheid, en dus sneller verloopt. (zie verder volgende vraag)

    Video: hoe vaccins worden goedgekeurd in Europa (in het Engels): https://www.youtube.com/watch?v=eDE4Fo1PFxE&list=PL7X6T30850OjZbJzHD00NA9hnk8X7i406

    Hoe het Europees Geneesmiddelenagentschap (EMA) geneesmiddelen voor menselijk gebruik beoordeelt (in het Engels): https://www.ema.europa.eu/en/about-us/what-we-do/authorisation-medicines/how-ema-evaluates-medicines

    De coronavaccins werden snel ontwikkeld. Zijn ze wel veilig?

    De COVID-19 vaccins konden zo snel worden ontwikkeld omdat hun ontwikkeling volledige prioriteit heeft gekregen: vanaf de adviezen van de ethische commissies tot de uitvoering van de vaccinatiestudies (zie ook volgende vraag). Door telkens voorrang te geven aan de COVID-19 studies werd er zeer veel tijd gewonnen, zonder dat daarbij de kwaliteit van de studies of de veiligheid van de vaccins in het gedrang kwamen.  Alle beslissingen over de markttoelating van de vaccins zijn genomen op basis van grondige studies over de patiëntveiligheid, de kwaliteit en de doeltreffendheid van het vaccin. De wetenschappelijke experten die vaccins evalueren, kijken altijd heel zorgvuldig naar de voordelen en eventuele risico’s.

    Lees meer over het ontwikkelen en testen van coronavaccins: https://www.laatjevaccineren.be/ontwikkelen-en-testen-van-coronavaccins

    Bekijk hier de video van Prof Dirk Ramaekers, voorzitter van de Task Force Vaccinatie, over de veiligheid van de coronavaccins https://d34j62pglfm3rr.cloudfront.net/downloads/07_NL_VaccinVeilig.mov

    Hoe gebeurde die snellere ontwikkeling van de vaccins concreet?

    Wat anders is voor COVID-19-vaccins, is dat hun ontwikkeling en mogelijke goedkeuring op alle niveaus voorrang krijgt, door de noodsituatie voor volksgezondheid. Daardoor kan ze sneller verlopen.

    • Productie: Zoals alle geneesmiddelen worden COVID-19 vaccins getest in een laboratorium en in preklinische en klinische studies (fase 1, 2 en 3). Bij de vaccinproducenten wordt nu toegelaten dat deze fasen elkaar overlappen: zo kunnen fase 2 en fase 3 studies gelijktijdig starten. Dat betekent niet dat de vaccins minder veilig zijn, want elke fase moet wel correct doorlopen worden. Bij elke stap blijven dezelfde strenge eisen uiteraard gelden, zoals bij alle andere geneesmiddelen. Ze worden ook op een ruime doelgroep getest.
    • Goedkeuring: Het Europees Geneesmiddelenagentschap (EMA) geeft met een speciale taskforce van experten voorrang aan de COVID-19 beoordelingsprocedures. Zo worden de aanvragen van bedrijven snel geëvalueerd en, maar is er tegelijkertijd een garantie op solide wetenschappelijke adviezen.
    • Wereldwijd: Omwille van de noodsituatie van de COVID-19 pandemie worden COVID-19 vaccins wereldwijd met absolute voorrang ontwikkeld.
    • Ruime ervaring en kennis: de ontwikkeling van vaccins tegen COVID-19 wordt ook versneld door de opgebouwde kennis die de voorbije jaren werd opgedaan in vaccinontwikkeling voor andere SARS/coronavirussen. Bepaalde bedrijven of onderzoeksinstellingen kunnen daardoor verderbouwen op reeds bestaande platformen om hun vaccin te maken.
    • Meer middelen: er worden ook meer middelen ingezet en gebundeld, terwijl deze in een normale ontwikkeling meer gespreid zijn over een langere termijn (zowel bij de farmaceutische bedrijven als de bevoegde autoriteiten).

    De ontwikkeling en goedkeuring van COVID-19 vaccins gebeurt dus vooral efficiënter. Bij de beoordeling worden geen belangrijke stappen overgeslagen en deze vaccins moeten aan dezelfde eisen voldoen als alle andere vaccins. Pas als er voldoende is aangetoond dat een vaccin van goede kwaliteit, werkzaam en veilig is, wordt er een positief advies voor markttoelating gegeven.

    Waar kan ik vinden of en op welke basis een vaccin werd goedgekeurd?
    Van zodra COVID-19 vaccins in Europa beschikbaar komen, wordt de informatie over die vaccins publiek gemaakt via de website van het Europees Geneesmiddelenagentschap (EMA): https://www.ema.europa.eu/en. Ook het Belgische Geneesmiddelenagentschap (FAGG) stelt systematisch informatie ter beschikking over o.a. de samenstelling van de beschikbare vaccins.
    Wat zijn de bestanddelen van een vaccin?
    In de vaccins zit geen gelatine of kippeneiwit , en al helemaal geen aluminium of kwik. De bestanddelen van de vaccins zijn te vinden in de bijsluiter (zie website FAGG:https://www.fagg-afmps.be/)..
    Kent men de bijwerkingen van de vaccins op lange termijn?
    Een vaccin wordt alleen goedgekeurd als de kwaliteit, de doeltreffendheid én de veiligheid voldoende zijn aangetoond. Daarom zijn de klinische studies zo belangrijk. In de laatste fase (fase 3) wordt het vaccin op grote groepen mensen getest, vaak op tienduizenden mensen. Bij het coronavaccin zijn dit er zelfs veel meer dan bij andere vaccins, zo tussen de 20.000 en 60.000 mensen (waarvan de helft het kandidaat-vaccin krijgt en de andere helft een placebo). Dankzij die studies zien we of én welke mogelijke bijwerkingen er kunnen optreden. De meeste bijwerkingen worden binnen 6 weken na vaccinatie zichtbaar. Die worden dan tijdens de klinische studies opgepikt.  De kans op ernstige bijwerkingen nadat het vaccin is goedgekeurd, is dus klein. Toch kunnen we het nooit helemaal uitsluiten. Dit geldt niet alleen voor het coronavaccin, maar voor alle vaccins en medicijnen. Ook nadat een vaccin is goedgekeurd, houdt ons Federaal Agentschap voor Geneesmiddelen en Gezondheidsproducten (FAGG) de COVID-19-vaccins, en de studies erover in de gaten, net zoals dat gebeurt voor geneesmiddelen of andere vaccins. Want ieder medicijn of vaccin kent wel bijwerkingen. De meeste zijn vaak mild of van korte duur. Voor het coronavaccin is er zelfs een speciaal bewakingssysteem opgezet om de veiligheid van de coronavaccins in de gaten te houden. Zo kunnen we snel ingrijpen als dit nodig is.
    Hoe worden de bijwerkingen van een vaccin opgevolgd?
    Zodra het vaccin is goedgekeurd door het Europees Geneesmiddelenagentschap (EMA), en op de Europese markt komt, wordt de bijsluiter opgesteld voor het ruime publiek (in de verpakking van het vaccin), Daarnaast is er een zogenaamde wetenschappelijke bijsluiter die bestemd is voor bv. artsen. Het Belgische Federaal Agentschap voor Geneesmiddelen en Gezondheidsproducten (FAGG) plaatst deze bijsluiters op zijn website (www.fagg-afmps.be), zodra deze beschikbaar zijn in de drie landstalen en een aantal andere talen.
    Wat gebeurt er als er ernstige bijwerkingen worden gemeld?

    Krijgt je na vaccinatie last van bijwerkingen? Dan kan je dit melden aan het FAGG, via https://www.fagg.be/nl/bijwerking. Zijn experten evalueren die bijwerkingen en gaan na of er een verband bestaat met de vaccinatie. Treedt er een zeldzame bijwerking op of gaat er iets mis met de kwaliteit van een medicijn of vaccin? Dan beoordeelt het FAGG dit en neemt ze actie waar nodig. Bijvoorbeeld door de bijsluiter aan te passen of zorgverleners te waarschuwen. In het uiterste geval wordt het medicijn of vaccin van de markt gehaald.

    Dergelijke bevindingen worden ook wereldwijd gedeeld. Door de gegevens op grote schaal bijeen te brengen, worden eventuele signalen sneller ontdekt.

    Wat zijn de meest voorkomende bijwerkingen van de vaccins?
    Net zoals bij andere vaccinaties kunnen er zich een aantal vooral milde bijwerkingen voordoen. Deze verdwijnen vanzelf binnen 48u. Het gaat om pijn, roodheid, spierstijfheid op de plaats van injectie, en bij sommigen wat koorts, vermoeidheid, hoofdpijn en misselijkheid. De nevenwerkingen reageren goed op inname van paracetamol.
    Verstoort vaccinatie de menstruatiecyclus?

    Sinds enkele weken circuleren op sociale media verschillende getuigenissen waarin vaccinatie in verband wordt gebracht met stoornissen van de menstruatiecyclus. Het is echter moeilijk met zekerheid te zeggen of er een oorzakelijk verband is met het vaccin.

    Stoornissen van de menstruatiecyclus kunnen namelijk van vele factoren afhangen: stress, verandering van eetgewoonten, zeer intense lichaamsbeweging, depressie, schildklierafwijkingen, gynaecologische aandoeningen (waaronder endometriose, dat bij 6 tot 10% van de vrouwen voorkomt, of polycysteus ovariumsyndroom) of het gebruik van geneesmiddelen. Tegelijkertijd meldt het FAGG (Federaal Agentschap voor Geneesmiddelen en Gezondheidsproducten) slechts een honderdtal meldingen over dit soort stoornissen voor de vaccins die momenteel bij ons in gebruik zijn.

    We hebben dus een grote verscheidenheid aan oorzaken voor een zeer vaak voorkomende aandoening in combinatie met een lage rapportering in het monitoringssysteem. Hoewel we een verband in sommige gevallen dus niet kunnen uitsluiten, is er momenteel ook geen statistisch bewijs. Het gaat om een specifiek geval waarin we moeilijk onderscheid kunnen maken tussen het zich gewoon gelijktijdig voordoen, of een werkelijk oorzakelijk verband.

    Wanneer u een verband vermoedt tussen vaccinatie en de cyclusstoornis, is het belangrijk dit te melden via https://www.fagg.be/nl/effet_indesirable

    Kan vaccinatie tegen COVID-19 mijn vruchtbaarheid verminderen?

    Wanneer je COVID-19 doormaakt of gevaccineerd wordt, ontwikkel je antistoffen tegen de uitsteekseltjes van het coronavirus. Er is amper een overeenkomst tussen het eiwit van die uitsteekseltjes en een eiwit dat een rol speelt in de vorming van de placenta bij een prille zwangerschap (syncytine-1).    Die overeenkomst is te klein om ook maar enig effect te hebben op de placenta. Mocht dat wel zo zijn, dan zouden ook banale coronavirussen, die verkoudheden veroorzaken, de vruchtbaarheid aantasten, want alle coronavirussen hebben diezelfde minimale overeenkomst. En dit wordt helemaal niet waargenomen. Er is dus geen reden tot ongerustheid. Ook de zwangerschapsstatistieken in de VS bevestigen dit.

    De vaccins hebben ook geen impact op de vruchtbaarheid van mannen.

    Lees het advies van de HGR (15/4/21): https://www.health.belgium.be/sites/default/files/uploads/fields/fpshealth_theme_file/20210422_hgr-9622_vaccinatie_zwangere_borstvoeding_vrouw_vweb_1.pdf

    Bekijk de video van Dr Isabelle Dehaene, gynaecologe UZ Gent: https://d34j62pglfm3rr.cloudfront.net/downloads/02_NL_VaccinerenBijZwangerschap.

    Ik ben zwanger of heb een kinderwens, Mag ik me laten vaccineren?

    In tegenstelling tot eerdere aanbevelingen, en gebaseerd op de meest recente wetenschappelijke gegevens, stelt de de Hoge Gezondheidsraad dat alle zwangere vrouwen idealiter prioritair gevaccineerd zouden worden (fase 1b van de campagne). De reden is dat zij, vooral in het 3e trimester, een verhoogd risico lopen op ernstige COVID-19 en op premature bevalling. Bovendien beschermt het vaccin ook de ongeboren baby. De beschikbare COVID-19 mRNA vaccins (Pfizer en Moderna) kunnen aan hen veilig worden gegeven.

    Als de zwangere vrouw kampt met aandoeningen, zoals een verhoogde BMI vóór de zwangerschap, hoge bloeddruk, diabetes, enz. is dat een bijkomend argument om vaccinatie aan te bevelen. Dit geldt ook voor vrouwen die zorgverlener zijn, want zij lopen een hoger risico op besmetting.

    Er is geen hoger aantal meldigen van bijwerkingen bij zwangere vrouwen na vacinatie. Bij koorts tot 24-48u na vaccinatie, beveelt de HGR paracetamol aan volgens de aanbevolen dosering (https://www.bcfi.be/nl/chapters/9?frag=6437 ). Indien de koorts aanhoudt of er andere verschijnselen optreden, moet de patiënte haar arts raadplegen.

    Als je zwanger bent, en bij voorrang wilt worden gevaccineerd, contacteer je best je huisarts. Hij/zij kan je toevoegen op de prioritaire lijst (dus niet je gynaecoloog of vroedvrouw). Als dit is gebeurd, ontvang je automatisch een uitnodiging van je vaccinatiecentrum, waar je zal worden gevaccineerd met een Pfizer- of Moderna-vaccin.

    Lees het advies van de HGR (15/4/21): https://www.health.belgium.be/sites/default/files/uploads/fields/fpshealth_theme_file/20210422_hgr-9622_vaccinatie_zwangere_borstvoeding_vrouw_vweb_1.pdf

    Bekijk de video van Dr Isabelle Dehaene, gynaecologe UZ Gent: https://d34j62pglfm3rr.cloudfront.net/downloads/02_NL_VaccinerenBijZwangerschap.mp4

    Ik ben zwanger. Wat is het risico bij milde bijwerkingen na vaccinatie (koorts, hoofdpijn, ...) en wat kan ik doen?
    Het risico op deze bijwerkingen is niet hoger of lager dan in de algemene bevolking. Deze kunnen worden bestreden met paracetamol, zeker in het eerste trimester waar er een mogelijke associatie is tussen koorts/hyperthermie en miskraam. In het derde trimester van de zwangerschap is het risico op complicaties bij koorts na vaccinatie zo goed als onbestaande.
    Kan het vaccin schadelijk zijn voor mijn ongeboren baby ?

    Er zijn geen aanwijzingen dat wanneer een zwangere vrouw het vaccin krijgt, dit vaccin de placenta passeert en de foetus bereikt. Er wordt trouwens geen immuunrespons vastgesteld bij de foetus na vaccinatie van de moeder. Vaccins hebben niet méér bijwerkingen bij zwangere vrouwen dan bij niet-zwangere vrouwen, en vaccinatie tijdens de zwangerschap leidt niet tot méér vroegtijdige bevallingen of andere complicaties in vergelijking met de periode vóór Covid-19.

    Een besmetting met het coronavirus tijdens de zwangerschap kan wel negatieve gevolgen hebben, voor zowel moeder als kind.Enerzijds lopen zwangere vrouwen meer risico om ernstig ziek te worden van Covid-19 dan niet-zwangere vrouwen. We stellen hoofdzakelijk zware longontstekingen vast, waarvoor soms kunstmatige beademing nodig is. De mogelijke verklaring daarvoor is dat de longcapaciteit verminderd is door de plaats die de baby inneemt. Tegelijkertijd zien we meer pre-eclampsie bij Covid-19-infecties tijdens de zwangerschap. Dit is een ernstige zwangerschapscomplicatie die gevaarlijk is voor moeder en kind.

    Als gevolg van een door Covid-19 veroorzaakte longontsteking of pre-eclampsie kan de gynaecoloog genoodzaakt zijn een keizersnede uit te voeren, om de moeder te behandelen, of omdat de baby in nood verkeert. Een keizersnede is geen risicoloze operatie.

    Het ongeboren kind kan dan weer in nood komen omdat de placenta minder goed functioneert omwille van de ontsteking die het coronavirus bij de moeder veroorzaakt. Daardoor kan de baby een groeiachterstand of zuurstofgebrek krijgen. Er worden ook meer vroegtijdige bevallingen vastgesteld bij een infectie met het coronavirus.

    Als de baby door een vroegtijdige bevalling of keizersnede te vroeg wordt geboren, bijvoorbeeld na 6 of 7 maanden zwangerschap, dan loopt die een groter risico op ademhalings- en spijsverteringsproblemen, infecties en zelfs hersenbloedingen, wat later mogelijk tot een handicap kan leiden.

    Wat is het voordeel voor mijn baby als ik me tijdens de zwangerschap laat vaccineren?

    Pasgeboren baby’s zijn enkele maanden lang beschermd tegen besmettelijke ziekten door de antilichamen die zij van hun moeder krijgen via de placenta en moedermelk. Een gevaccineerde moeder die borstvoeding geeft, geeft haar antilichamen ook door aan haar baby. Dat geeft de baby een groot extra voordeel, want zijn immuunsysteem is nog onrijp.

    Vaccinatie van zwangere vrouwen is daarom niet alleen ongevaarlijk voor het kind, er zijn tevens geen ernstige bijwerkingen voor de zwangerschap en het zorgt ervoor dat het kind tijdens de eerste levensmaanden, wanneer het het meest kwetsbaar is, beter wordt beschermd. Studies bij vrouwen die borstvoeding geven en zwangere vrouwen die tegen Covid-19 gevaccineerd zijn, tonen aan dat dit ook voor deze vaccinatie geldt. Alle zwangere vrouwen zouden dus met voorrang tegen Covid-19 moeten worden ingeënt, ongeacht de zwangerschapsduur.

    Ik geef borstvoeding. Mag ik me laten vaccineren?

    Als je borstvoeding geeft, mag je je laten vaccineren tegen COVID-19, Je moet de borstvoeding niet onderbreken. Hoewel er geen wetenschappelijke studies zijn over de veiligheid van deze vaccins voor de zogende baby, gaat men ervan uit dat deze vaccins veilig zijn. Ze bevatten immers geen levend virus en de vaccinonderdelen worden zeer snel afgebroken in het lichaam van de vrouw. Opgelet: je wordt niet bij voorrang gevaccineerd omdat je borstvoeding geeft.

    Bekijk hier de video van Dr Isabelle Dehaene, gynaecologe UZ Gent: https://d34j62pglfm3rr.cloudfront.net/downloads/03_NL_BorstvoedingVaccinatie.mp4

    Lees het advies van de Hoge Gezondheidsraad(15/4/21: https://www.health.belgium.be/sites/default/files/uploads/fields/fpshealth_theme_file/20210422_hgr-9622_vaccinatie_zwangere_borstvoeding_vrouw_vweb_1.pdf

    Veranderen sommige vaccins je DNA?
    Nee, mRNA-vaccins worden in de spier (intramusculair) ingespoten, en het mRNA wordt door een aantal menselijke cellen opgenomen. Het mRNA dringt de celkern niet binnen en zal dus niet in contact kunnen komen met je eigen DNA. Het mRNA is een leescode voor de productie van een eiwit, het S-eiwit. De menselijke cel is in staat om die leescode te ontcijferen en heeft hiervoor geen tussenkomst van haar DNA nodig. Na ontcijferen zal de menselijke cel het S-eiwit produceren, zodat ons afweersysteem in staat is om specifiek tegen het S-eiwit antilichamen te vormen. Het mRNA verdwijnt al na een paar uur uit ons lichaam.
    Zal het vaccin mij nog beschermen als het virus muteert?

    Virussen muteren constant. Dat wil zeggen dat een deel van het genetische materiaal in het virus verandert. Dat gebeurt aan verschillende snelheden voor verschillende virussen. Mutaties hebben niet noodzakelijk een invloed op hoe goed het vaccin tegen het virus werkt. Voor de Britse variant bijvoorbeeld tonen de eerste gegevens met het Pfizer-, Moderne of Astra-Zeneca vaccin dat de antistoffen die het vaccin opwekt, de variant kunnen neutraliseren. Voor de Zuid-Afrikaanse variant scoren de 3 vaccins minder goed. Dit wordt verder onderzocht.

    Sommige vaccins blijven vele jaren na hun ontwikkeling werkzaam en bieden langdurige bescherming, zoals vaccins tegen mazelen of rubella. Aan de andere kant veranderen virusstammen voor ziekten zoals griep zo vaak en in die mate dat de vaccinsamenstelling jaarlijks moet worden bijgewerkt om werkzaam te zijn. De wetenschappelijke gemeenschap en toezichthouders zullen controleren of het coronavirus in de loop van de tijd verandert en of de vaccins mensen kunnen beschermen tegen infectie met nieuwe varianten.

    Hoeveel tijd moet ik laten tussen het covidvaccin en andere vaccins?

    Voorheen werd aanbevolen om COVID-19-vaccins nooit samen met of kort voor of na een ander vaccin toe te dienen. Dit was uit voorzichtigheid wanneer deze vaccins nog heel nieuw waren en de veiligheid en werkzaamheid ervan nog niet zo uitgebreid gekend was.

    Voorheen werd aanbevolen om COVID-19-vaccins nooit samen met of kort voor of na een ander vaccin toe te dienen. Dit was uit voorzichtigheid wanneer deze vaccins nog heel nieuw waren en de veiligheid en werkzaamheid ervan nog niet zo uitgebreid gekend was. Deze houding kan gewijzigd worden nu er veel meer gegevens zijn over de veiligheid van de gebruikte vaccins.

    Deze houding kan gewijzigd worden nu er veel meer gegevens zijn over de veiligheid van de gebruikte vaccins. Het COVID-19-vaccin kan tegelijkertijd worden toegediend met een vaccin tegen griep, pneumokokken. kinkhoest of het humaanpapillomavirus.Wanneer er meerdere vaccins in één bezoek worden toegediend wordt iedere dosis toegediend op een andere inspuitingsplaats in de spier of in verschillende lichaamsdelen.

    Zie ook: Richtlijn voor het gelijktijdig toedienen van een corona-vaccin en een vaccin tegen griep

    Ik heb allergie. Kan ik dan gevaccineerd worden?

    Allergie op zich is geen reden om je niet te laten vaccineren.

    Heb je ooit een onmiddellijke of ernstige allergische reactie gehad na een vorig vaccin of had je na inname van een geneesmiddel dringende medische zorg nodig? Bespreek dit dan zeker met je arts. Je arts zal je allergieën beoordelen. Hij kan dan de richtlijnen hier raadplegen: https://www.info-coronavirus.be/nl/vaccinatie-professionelen/#zorgverlener. Zo nodig zal je arts je doorverwijzen voor evaluatie door een allergoloog of voor vaccinatie in het ziekenhuis.

    Heb je systemische mastocytose of erfelijk angio-oedeem (2 zeldzame, erfelijke aandoeningen)? Neem contact op met je huisarts. Die neemt de nodige acties voor jouw vaccinatie.

    De vaccins zelf bevatten geen bewaarmiddelen. Het dopje van het flacon van de vaccins bestaat niet uit latex. Mensen met een latexallergie mogen dus gerust het vaccin krijgen.

    Wat als ik in behandeling ben voor kanker, of kanker heb gehad?
    Wie kanker heeft gehad, mag zich gerust laten vaccineren. Als dit minder dan 5 jaar geleden is, behoor je zelfs tot de prioritaire groepen. Wie nog in behandeling is kan zich eveneens laten vaccineren, maar we raden aan om contact op te nemen met de oncoloog of behandelende arts, om het beste moment voor vaccinatie te plannen. Op die manier is de werkzaamheid van het vaccin het hoogst.
    Mag ik gevaccineerd worden als ik bloed, plasma of bloedplaatjes doneer?
    Bloed, plasma en bloedplaatjes doneren is geen contra-indicatie voor coronavaccinatie. Meer info hierover vind je op de website van het Rode Kruis: https://www.rodekruis.be/nieuws-kalender/nieuws/mag-ik-doneren-na-vaccinatie-tegen-covid-19/#:~:text=Nee.,veiligheidsrisico%20voor%20de%20ontvangers%20ervan.
    Wanneer is er een verhoogde waakzaamheid na vacccinatie aangewezen?
    • Bij personen met ongecontroleerd astma of een systemische mastocytose (een chronische hematologische aandoening) is voorzichtigheid aangewezen. Zij hebben een groter risico op een ernstige allergische reactie en daarom is het aangeraden dat de behandelende arts vooraf oordeelt of vaccinatie (in een vaccinatiecentrum) veilig kan gebeuren. Deze personen blijven ook best 30 minuten na vaccinatie onder medisch toezicht.
    • Bij personen met epilepsie kan een vaccinatie of koorts na vaccinatie een convulsie uitlokken.  
    • Voor een aangeboren als verworven (door medicatie) verhoogde bloedingsneiging is er een verhoogde kans op spierbloedingen, door de intramusculaire vaccinatie. Na de vaccinatie drukt men best minstens 2 minuten de injectieplaats goed af. De COVID-19-vaccins mogen niet subcutaan worden toegediend, omdat niet bekend is of het vaccin dan een goede effectiviteit biedt.
    • Bij lymfoedeem in de arm wordt best gevaccineerd in de andere arm. Bij lymfoedeem in beide armen, wordt het vaccin best toegediend in de anterolaterale spier van de dij
    Wordt er bij de toewijzing van de vaccins rekening gehouden met je medische situatie?

    Neen. Dat is ook niet nodig, want geen enkele aandoening verhoogt de kans op nevenwerkingen, wel het risico op ernstige complicaties bij een COVID-19 besmetting (zie verder). Ook voor mensen die een kankerbehandeling krijgen is er geen voorkeur voor een bepaald vaccin. Het gaat telkens om niet-levende vaccins met een hoge werkzaamheid tegen ernstige covid-19.

    De enige medische aspecten waarmee bij je vaccinatie rekening gehouden wordt, zijn:

    • ernstige allergische reacties bij eerdere vaccinaties;
    • bekende allergische reacties op bepaalde bestanddelen van het covid-19-vaccin.

    Zie hiervoor de vraag hierboven: ‘Ik heb allergie. Kan ik dan gevaccineerd worden?’

    In de vaccinatiecentra krijg je de vraag of je bloedverdunners neemt. Dat heeft enkel te maken met het vermijden van nabloedingen na de inenting. Dat doe je door een tijdje op de plaats van de prik te drukken.

    Is het AstraZeneca-vaccin veilig?

    Het Europees Geneesmiddelenagentschap (EMA) en zijn Veiligheidscomité (PRAC) vestigden de aandacht op een beperkt aantal meldingen van zeer zeldzame nevenwerkingen (combinatie van ernstige tromboses met een verlaagd aantal bloedplaatjes) tot 14 dagen na de toediening van het AstraZeneca-vaccin, en dit vooral bij jongere mensen, in o.a. Duitsland, Frankrijk en het VK. Er is geen aanwijzing dat de zeldzame nevenwerkingen meer optreden bij bepaalde risicopatiënten.

    Het EMA deed een grondige doorlichting van deze gemelde gevallen in Europa. De conclusie op 23 april 2021 was dat het AstraZeneca-vaccin een veilig en goed werkend vaccin bleef. Het vaccin beschermt tegen zware ziekte door COVID-19, een risico dat vele malen groter is dan de risico’s op ernstige bijwerkingen door vaccinatie.

    Het EMA vroeg dat mensen na vaccinatie met het het AstraZeneca-vaccin 2 weken aandachtig blijven voor de symptomen van de zeldzame nevenwerkingen, en dat ze medische hulp inroepen als ze optreden. Een snelle reactie is immers belangrijk voor een goed herstel en kan complicaties voorkomen.

    Symptomen:

    • Kortademigheid
    • Pijn op de borst
    • Aanhoudende buikpijn
    • Zwelling van een been
    • Hevige of verergering van hoofdpijn of wazig zien na vaccinatie
    • Kleine rode plekken, niet enkel bij de injectieplaats

    Het EMA blijft dit ook verder onderzoeken, Onze Interministeriële Conferentie (IMC) Volksgezondheid volgt de aanbeveling van het EMA en zet de vaccinatiecampagne met het AstraZeneca-vaccin verder. Het besliste op 26-4-21 wel om het vaccin enkel nog toe te dienen aan mensen ouder dan 40 jaar, omdat bij deze leeftijdsgroep de voordelen van vaccinatie nog veel ruimer opwegen tegen de mogelijke risico’s van zeer zeldzame bijwerkingen.

    De artsen-specialisten van de Belgian Society on Thrombosis and Heamostasis ontwikkelden info over trombocytopenie met trombosen na COVID-vaccinatie of voor mensen met onderliggende aandoeningen. Ook die specialisten blijven vaccinatie ten zeerste aanbevelen, zeker voor mensen die al klassieke tromboses gehad hebben. Een besmetting met COVID-19 verhoogt immers het risico op deze klassieke tromboses, die niets te maken hebebn met de zeldzame tromboses na vaccinatie.

    Ik ben 64 jaar oud. Ik heb een (familiale) voorgeschiedenis van trombose, en ik heb een embolie gehad. Moet ik me ongerust maken als ik een AstraZeneca vaccin zou krijgen?

    Er is geen verband tussen een ‘klassieke trombose’ en de zeldzame vorm van trombose met een verlaagd aantal bloedplaatsjes die na vaccinatie werd vastgesteld. Met een AstraZeneca-vaccin loop je op 64 jaar dus niet meer of minder risico op een klassieke trombose. Een klassieke trombose komt voor bij 1 à 4 op 1.000 mensen per jaar, onafhankelijk van covid-19-vaccinatie. Dat risico neemt toe met de leeftijd, maar staat dan nog steeds los van covid-19-vaccinatie met eender welk vaccin.

    De discussie die momenteel in Europa wordt gevoerd, draait rond de zeer zeldzame bloedstollingsstoornissen die gezien worden na toediening van het AstraZeneca-vaccin, vooral bij personen jonger dan 55 en bij vrouwen. Het gaat om zeer zeldzame tromboses op uitzonderlijke plaatsen EN in combinatie met een verlaagd aantal bloedplaatjes. De schattingen lopen op dit ogenblik tussen 1 op 200.000 en 1 op1.000.000 gevaccineerde persoon (Belgian Society on Thrombosis and Hemostasis).

    Als we de aantallen bekijken die het Europees Geneesmiddelenagentschap recent (april 2021) onderzocht, dan ging het om 86 gevallen op 25 miljoen toegediende AstraZeneca-vaccins. De mediane leeftijd is ongeveer 45 jaar, dus 50% is jonger dan 45. Na een grondigere analyse heeft het Europees Geneesmiddelenagentschap op woensdag 7 april 2021 beslist dat het AstraZeneca-vaccin veilig is, en dat de voordelen opwegen tegen de mogelijke zeldzame risico’s.

    Bij die zeldzame gevallen zien we geen voorbeschikkende risicofactoren, zoals de pil, diepveneuze trombose (DVT), obesitas, familiale trombose of factor V Leiden (erfelijke bloedstollingsziekte). Daarom komen de Hoge Gezondheidsraad en de Belgische en Internationale Vereniging voor Trombose en Hemostase tot de conclusie dat er, ook wanneer je een voorgeschiedenis van trombose of mogelijke andere risicofactoren hebt, geen reden is om het AstraZenca-vaccin niet te krijgen.

    Kortom: We moeten hier het onderscheid maken tussen 2 soorten tromboses:

    1. de klassieke trombose: Die kan voorkomen met of zonder vaccinatie, bij ongeveer 1 à 4 per 1.000 personen per jaar.
    2. de zeldzame gevallen van trombose in combinatie met een verlaagd aantal bloedplaatjes: Die hebben een immunologische oorsprong en kunnen optreden na: • een infectie; • inname van geneesmiddelen; • vaccinatie. Je afweersysteem valt dan je eigen bloedplaatjes aan. Dat is dus een heel ander mechanisme. Ook bij die zeldzame gevallen zien we dus niet de klassieke risicofactoren zoals roken, pilgebruik, voorgeschiedenis van trombose, familiale trombose, embolie, enz. Daarom zijn die factoren geen reden om je niet te laten vaccineren tegen covid-19, ook niet met het AstraZeneca-vaccin.
    Ik ben 56 jaar, voel me gezond en heb geen chronische aandoeningen. Wat is mijn kans om een zeldzame trombose te ontwikkelen?

    Die kans is uiterst klein, vergeleken met andere risico’s en met de mogelijke complicaties als je covid-19 oploopt. Covid-19 geeft een hoge kans op tromboses en longembolen: 10 tot 60% van de mensen die met covid-19 gehospitaliseerd worden, maakt een trombose door met stollingsstoornissen, als gevolg van covid-19.

    Op basis van de gegevens van het Verenigd Koninkrijk heeft een persoon tussen 50 en 59 jaar een kans van 4 op 1.000.000 om de zeldzame trombose te ontwikkelen, tegenover een kans van bijna 1.000 op 1.000.000 om door covid-19 op een intensieve zorgafdeling terecht te komen. Daar heb je 1 kans op 3 om te overlijden.

    Waarom kan het AstraZeneca-vaccin toegediend worden bij personen ouder dan 55 jaar, en in het begin van de vaccinatiecampagne niet?

    Aanvankelijk hadden we te weinig gegevens over de werkzaamheid van het AstraZeneca-vaccin bij mensen ouder dan 55 jaar. Daarom hebben we, zoals een aantal andere landen in Europa, het vaccin aanbevolen bij de mensen jonger dan 56 jaar.

    Ondertussen is er voldoende informatie over de zeer goede werkzaamheid van het AstraZeneca-vaccin, vastgesteld bij honderdduizenden mensen ouder dan 55 jaar in Schotland. Voor heel wat landen in Europa was dat voldoende om het vaccin al sinds een paar weken te gebruiken binnen deze leeftijdscategorie.

    Ik neem dagelijks bloedverdunners. Mag ik het AstraZeneca-vaccin krijgen?
    Als je bloedverdunners neemt of een laag aantal bloedplaatjes hebt, kan je eender welk covid-19-vaccin krijgen, je loopt dan geen enkel verhoogd risico op ernstige bijwerkingen. Wat teltn is dat je gewoon je behandeling voortzet, en zeker je bloedverdunners blijft innemen.
    Helpt het om bloedverdunners te nemen voor je gevacccineerd wordt?
    Neen. Dit raden we absoluut af. Bij geen enkel van de vaccins hoef je vooraf iets speciaals te nemen of te doen. Dat is niet alleen het standpunt van de Hoge Gezondheidsraad in ons land, maar ook van de Internationale Vereniging van Trombose en Hemostase (ISTH), de absolute wereldexperten op dat vlak.
    Ik ben echt niet happig op het AstraZeneca-vaccin dat ik volgende week krijg. Wat als ik niet ga? Heb ik dan de kans dat het later een ander vaccin wordt?
    Ja, die kans heb je altijd. Maar je verliest dan wel je prioriteit. Als je nu niet gaat, kom je pas opnieuw aan bod na de risicogroepen. Je verliest dan zeker zes weken tot twee maanden voor je weer een oproep krijgt. En dan heb je nog geen garantie dat het een ander vaccin wordt. Het kan, maar het is niet zeker. Wat wel zeker is, is dat je zo een hele periode langer risico loopt om besmet te raken.
    Mijn man (57j) heeft al jaren te weinig bloedplaatjes. Is het dan verstandig dat hij ingeënt wordt met het AstraZeneca-vaccin?
    Hier geldt hetzelfde als voor personen die bloedverdunners innemen (zie hierboven). Een tekort aan bloedplaatjes heeft geen enkele invloed op de werking van het vaccin, noch op de mogelijke nevenwerkingen ervan. Het vaccin verhoogt het risico dus niet.
    Wordt er bij de toewijzing van de vaccins rekening gehouden met je medische situatie?

    Neen. Dat is ook niet nodig, want geen enkele aandoening verhoogt de kans op nevenwerkingen, wel het risico op ernstige complicaties bij een COVID-19 besmetting (zie verder). Ook voor mensen die een kankerbehandeling krijgen is er geen voorkeur voor een bepaald vaccin. Het gaat telkens om niet-levende vaccins met een hoge werkzaamheid tegen ernstige covid-19.

    De enige medische aspecten waarmee bij je vaccinatie rekening gehouden wordt, zijn:

    • ernstige allergische reacties bij eerdere vaccinaties;
    • bekende allergische reacties op bepaalde bestanddelen van het covid-19-vaccin.

    Zie hiervoor de vraag hierboven: ‘Ik heb allergie. Kan ik dan gevaccineerd worden?’

    In de vaccinatiecentra krijg je de vraag of je bloedverdunners neemt. Dat heeft enkel te maken met het vermijden van nabloedingen na de inenting. Dat doe je door een tijdje op de plaats van de prik te drukken.

    Ik ga regelmatig naar Afrika. Ik heb gelezen dat het AstraZeneca -vaccin niet werkt tegen de Zuid-Afrikaanse coronavariant. Ik ben 63 jaar en kom binnenkort aan de beurt. Kan ik vragen om een ander vaccin te krijgen?
    Neen, dat kan niet. Uit labogegevens blijkt trouwens dat elk vaccin dat momenteel ontwikkeld is, minder goed werkt tegen de Zuid-Afrikaanse stam van het coronavirus. Er is maar één vaccinontwikkelaar die al grondig de werking tegen de Zuid-Afrikaanse variant bestudeerd heeft, en dat is Johnson&Johnson. Daarvan weten we dat het vaccin 50% bescherming geeft tegen de milde vorm van covid-19 en 80% tegen de ernstige vorm en hospitalisatie. Aangezien alle vaccins hetzelfde principe hanteren, namelijk antistoffen aanmaken, kunnen we ervan uitgaan dat ook de andere vaccins in werkelijkheid mogelijk beter werken dan in de labo-omstandigheden.
    Is het Janssen-vaccin veilig?

    Er zijn een aantal meldingen van bloedstollingsstoornissen tot 3 weken na vaccinatie. Het gaat hier over een zeer zeldzame nevenwerking, namelijk een verlaagd aantal bloedplaatjes (cellen die het bloed helpen te stollen) met ernstige tromboses/bloedklonters. Er is geen aanwijzing dat de zeldzame nevenwerkingen meer optreden bij bepaalde risicopatiënten.

    Op basis van de informatie waarover het Europese Geneesmiddelenagentschap (EMA) en het Amerikaanse agentschap (FDA) momenteel beschikken, heeft de interministeriële conferentie (IMC) op 10 juni beslist dat mensen jonger dan 41 jaar bij de algemene bevolking niet standaard worden uitgenodigd voor vaccinatie met dit type vaccin. Ze kunnen in Vlaanderen en Brussel wel gevaccineerd worden, als ze eerst voldoende geïnformeerd worden en zelf aangeven dit vaccin te willen krijgen. De Task Force Vaccinatie ontwikkelde een hulpmiddel, dat kan worden gebruikt bij het nemen van deze beslissing.

    Het Janssen-vaccin wordt ook nog ingezet voor de thuisvaccinatie van ouderen en kwetsbare personen die zich niet kunnen verplaatsen. Ook een aantal specifieke groepen krijgen nog het Janssen-vaccin, zoals daklozen, mensen zonder papieren, personen die slechts zeer kort hier verblijven en naar landen trekken waar minder vaccins voorhanden zijn (bv. zeevaarders). Die specifieke groepen lopen het risico om geen tweede dosis van een vaccin te kunnen bekomen, waardoor ze onvoldoende beschermd blijven. In deze groepen mogen ook mensen jonger dan 41 jaar gevaccineerd worden met dit vaccin, als ze in Vlaanderen of Brussel wonen, en als ze een geïnformeerde toestemming geven..

    Het EMA vraagt dat mensen die het Janssen-vaccin ontvangen 3 weken aandachtig blijven voor de symptomen van deze zeldzame nevenwerkingen en medische hulp inroepen als ze optreden. Een snelle reactie kan immers helpen bij het herstel en kan complicaties voorkomen.

    Dit zijn mogelijke symptomen:

    • kortademigheid
    • pijn ter hoogte van borst
    • aanhoudende buikpijn
    • zwelling van een been
    • hevige of verergering van hoofdpijn of wazig zien na vaccinatie
    • kleine rode plekken, niet enkel bij de injectieplaats.

    Op 13 april 2021 hadden in de Verenigde Staten meer dan 7 miljoen mensen het COVID-19-vaccin van Janssen gekregen. Op 23 april werden er 15 gevallen gemeld. Dat betekent een geschat risico van 2 op 1.000.000 op deze nevenwerking.

    Ik ben jonger dan 41 jaar. Hoe kan ik me vrijwillig aanmelden voor het Janssen vaccin?
    Je woont in Vlaanderen: zie https://www.laatjevaccineren.be/via-qvax-inschrijven-voor-een-janssen-vaccin Je woont in Brussel: Je kan je inschrijven voor het Janssen-vaccin, op voorwaarde dat je je geïnformeerde toestemming geeft bij je registratie via het systeem (https://bruvax.brussels.doctena.be/nl)of voor je vaccinatie zonder afspraak. In Wallonië is een vrijwillige vacccinatie met Janssen niet mogelijk als je jonger bent dan 41 jaar.
    Verzwakt een coronavaccin je immuunsysteem?
    De coronavaccins maken je niet zwakker of vatbaarder voor andere ziekten. Een vaccin activeert de immuunreactie in ons lichaam en maakt daarna antilichamen aan die ons (in grote mate) beschermen tegen het specifieke virus. Zo’n vaccin zal je immuunsysteem niet verzwakken en dus de kans op andere ziekten niet vergroten. De getroffen coronamaatregelen kunnen wel onze immuniteit tegen andere ziekten hebben verzwakt. Door anderhalf jaar lang minder mensen te zien, handen frequent te ontsmetten en afstand te houden zijn we mogelijk vatbaarder geworden voor andere virussen en bacteriën. Ons immuunsysteem is momenteel wat minder getraind en dan bestaat de kans dat het wat trager reageert op een infectie. Je kan dan wat zieker worden en het kan wat langer duren voor je genezen bent.

Wie krijgt het vaccin en wanneer?

    Zullen er voldoende vaccins zijn voor iedereen? Kan iedereen op hetzelfde moment worden gevaccineerd?
    • In het begin zullen er onvoldoende vaccins zijn om iedereen te vaccineren. Daarom werden er prioritaire groepen bepaald, die voorrang krijgen bij de vaccinatie. Ze lopen namelijk een hoger risico op besmetting of ernstige COVID-19. Deze groepen werden bepaald op basis van wetenschappelijke adviezen en een maatschappelijk debat (zie vraag hieronder ‘welke zijn de prioritaire groepen?'). Uiteindelijk zal iedereen de kans krijgen om zich te laten inenten.
    • De finale doelstelling is om een zo hoog mogelijk aantal mensen te vaccineren, zodat groepsimmuniteit wordt bereikt.
    In welke volgorde gebeurt de vaccinatie? Welke zijn de prioritaire groepen?

    Om de immuniteit van de bevolking te vergroten en de meest kwetsbaren tegen het virus te beschermen, zal de vaccinatie in drie fasen plaatsvinden.

    GROEP 1a

    In eerste instantie zullen de meest kwetsbare en meest blootgestelde mensen worden gevaccineerd.

    • Bewoners en medewerkers in woonzorgcentra en collectieve zorginstellingen: sinds het uitbreken van de pandemie heeft COVID-19 de ouderen hard getroffen, vooral degenen in woonzorgcentra. Zij werden als allereerste gevaccineerd, daarna het personeel (inclusief de vrijwilligers), gevolgd door de collectieve zorginstellingen.
    • Het medisch personeel uit de eerstelijnszorg en de ziekenhuizen: zij hebben dagelijks nauw contact met patiënten met Covid-19. Om hen te beschermen werden ze bij voorrang ingeënt.
    • Vervolgens werd het overige personeel van de ziekenhuizen en gezondheidsdiensten gevaccineerd, inclusief organisaties die instaan voor preventie-activiteiten, zoals vaccinatiecentra, kankerscreeningscentra en Kind en Gezin.

    GROEP 1b : kwetsbare mensen zonder acute medische problemen, maar met hoog risico op ernstige COVID-19

    Prioriteit werd gegeven aan mensen buiten het ziekenhuis, die het meeste risico lopen om ernstige COVID-19 te ontwikkelen, met ziekenhuisopname. Het gaat om de volgende groepen:

    • Mensen ouder dan 65 in dalende leeftijd. .

    • Patiënten van 18 tot 64 jaar met: *chronische nierziekten minstens 3 maand aanwezig *chronische leverziekten minstens 6 maand aanwezig *hematologische kankers (bv. leukemie) *syndroom van Down *transplantatiepatiënten (ook zij die op de wachtlijst staan) *verstoord immuunsysteem d.w.z lijden aan een immunodeficiëntie of neemt immunosupressiva *actieve HIV/AIDS *Sommige zeldzame aandoeningen behorend tot de officiële lijsten van zeldzame aandoeningen

    • Patiënten van 45 tot 64 jaar met:
      *Chronische ernstige luchtwegaandoeningen • chronische hart- en vaatziekten • obesitas (zwaarlijvigheid) met BMI ≥ 30 • diabetes type I en II • chronische aandoeningen van het zenuwstelsel • dementie • kanker (tumoren) niet langer dan 5 jaar geleden • verhoogde bloeddruk minstens 14O mmHG systolisch of minstens 90 mmHg diastolisch

    • Zwangere vrouwen: om bij voorrang te worden gevaccineerd, moeten zij hun vaste huisarts contacteren. Enkel hun huisarts kan hen toevoegen. Zwangeren die nog geen huisarts hebben, raadplegen er best één.

    • Kritische functies: In deze fase komen mensen aan bod die een essentiële functie vervullen. Het betreft een beperkte groep van de publieke ordediensten met risicocontacten (i.e. de interventie eenheden op het terrein bij de politie).

    • penitentiair beambten

    • (para)olympische atleten en de Rode Duivels die deelnamen aan het EK

    • Mensen van 12 tot 18 jaar met de volgende risicofactoren (sinds juni 2021, zie verder voor procedure) : *chronische nierziekten sinds minstens 3 maanden *chronische leverziekten sinds minstens 6 maanden *hematologische kankers (bv. leukemie) *syndroom van Down *transplantatiepatiënten (ook zij die op de wachtlijst staan) *verstoord immuunsysteem d.w.z lijden aan immunodeficiëntie of gebruik van immunosuppressiva *actieve HIV/AIDS *Sommige zeldzame aandoeningen (zie lijst Orphanet: https://www.orpha.net/consor/cgi-bin/Disease_Search_List.php?lng=EN).

    GROEP 2 - bredere bevolking vanaf 12 jaar

    Ik ben risicopatiënt, en jonger dan 65 jaar. Wanneer word ik gevaccineerd?
    Behoor je tot een risicogroep, dan kom je aan de beurt vlak na de 65-plussers. Via myhealthviewer.be kan je nagaan of je op de lijst met risicopatiënten vermeld staat. Als je op de lijst staat, word je automatisch uitgenodigd om je te laten vaccineren. Als je een vaste huisarts hebt, is het dus niet nodig om hem/haar daarvoor speciaal te contacteren of te raadplegen. Als je geen vaste huisarts hebt, en je wordt niet op de lijst vermeld, is het best er één te raadplegen, zodat hij je kan toevoegen. De vaccinatie zelf zal doorgaan in een vaccinatiecentrum in jouw buurt.
    Wordt mijn privacy bij het opstellen van de lijst met risicopatiënten gerespecteerd?
    Absoluut. De enige informatie die wordt doorgestuurd naar de centrale databank waarmee de lijst met risicopatiënten wordt samengesteld is “deze persoon heeft een verhoogd risico” of niet. Geen enkele informatie over de aard van dit risico, over welke aandoening iemand heeft, komt in deze databank terecht.
    Ik behoor tot de prioritaire groepen. Kan ik me toch later laten vaccineren?
    Een snelle vaccinatie is heel sterk aanbevolen, maar je hebt het recht om je vaccinatie uit te stellen naar een latere datum. Je kan dan wel achteraan in de rij, komen, na alle mensen die wel ingaan op hun uitnodiging. In sommige vaccinatiecentra wordt je geen data voorgesteld, maar heb je zelf de vrijheid om je tijdstip(pen) te kiezen (bv in Antwerpen of Brussel, of in Wallonië)
    Wanneer behoor je exact tot de 65-plussers?
    65-plussers zijn alle mensen die ofwel vandaag al ouder zijn dan 65, of die 65 worden in 2021. Je geboortejaar, en niet je geboortedatum, bepaalt dus of je tot de doelgroep 65+ behoort.
    Ik behoor niet tot een risicogroep. Waarom zou ik me laten vaccineren?
    • Een besmetting met COVID-19 kan ook gevaarlijk zijn voor wie niet tot een risicogroep behoort. Ook gezonde, jonge mensen kunnen ernstig ziek worden van het virus en kunnen langdurige klachten hebben, zoals longschade, concentratiestoornissen of lange periode van vermoeidheid. Bij de COVID-19 gehospitaliseerden behoort 6% tot de leeftijdsgroep 20-39 jarigen en 19% tot de leeftijdsgroep 40-59 jarigen. Onder de 25- tot 44-jarigen zijn tot nog toe (februari 2021)  96 mensen gestorven.

    • De eerste gegevens wijzen ondertussen op een verminderde virale lading bij gevaccineerden wanneer ze met COVID-19 in aanraking komen. Ben je gevaccineerd en kom kom je met het virus in contact, dan ben je niet alleen zelf beter beschermd, maar zal ook je virale lading lager zijn dan als je niet gevaccineerd bent. Dat betekent dat je minder snel andere mensen kan besmetten.

    • Voor een optimale doeltreffendheid van het vaccin bij de bevolking en voor de groepsimmuniteit, zouden zoveel mogelijk Belgen zich moeten laten vaccineren, Groepsimmuniteit wil zeggen dat een voldoende grote groep mensen weerstand heeft opgebouwd tegen het virus, waardoor het niet meer of nog maar zeer moeilijk kan circuleren. Zo zal het virus geen kans meer krijgen om zich massaal te verspreiden en een ernstige epidemie te veroorzaken met bijhorende lockdown maatregelen. Ook zal het de personen beschermen die niet gevaccineerd kunnen of mogen worden (bv. kankerpatiënten in acute behandeling of mensen met een ernstige allergische voorgeschiedenis op vaccins, type anafylactische reactie). Als maar weinig mensen zich laten vaccineren of enkel de risicogroepen, zal het virus zich blijven verspreiden en wordt groepsimmuniteit niet behaald. Hierdoor zullen weer meer mensen het risico lopen om geïnfecteerd te raken. En dit zorgt dan weer voor een epidemie en bijhorende lockdown maatregelen. Hoe sneller de vaccinatiegraad stijgt, hoe sneller ook de maatregelen versoepeld kunnen worden.

    • Als je reeds werd besmet met COVID-19, zorgt dit enkel voor een tijdelijke bescherming, zodat ook op die manier geen groepsimmuniteit wordt opgebouwd. Het virus kan zich dan blijven vermenigvuldigen waardoor nieuwe varianten kunnen ontstaan.

    Kan ik het coronavaccin krijgen als ik ziek of besmet ben?

    “* Ben je acuut ziek – bv. door een besmetting met het coronavirus - dan laat je je beter niet vaccineren. Stel je vaccinatie dan beter uit tot 2 weken na genezing.

    • Ben je besmet met het coronavirus, ook al heb je geen klachten? Ook dan stel je de vaccinatie beter uit tot 2 weken na de afname van je positieve coronatest.
    • Heb je een ernstige of langdurige ziekte, dan is vaccinatie tegen COVID-19 sterk aanbevolen om je te beschermen tegen ernstige complicaties door COVID-19. Een chronische aandoening vormt geen contra-indicatie voor COVID-19-vaccinatie. Als je kampt met één van de chronische aandoeningen die hierboven worden opgesomd, kan je bij voorrang worden gevaccineerd.
    • Bij koorts boven 38,5°C wordt vaccinatie (ook met andere vaccins) best uitgesteld totdat de koorts afgenomen is. · Bij twijfel vraag je best raad aan je (huis)arts.
    Moet je gevaccineerd worden als je COVID-19 hebt ontwikkeld en/of als je HIV-positief bent?
    • Er kan vandaag niet worden bevestigd dat iemand die al in contact is gekomen met COVID-19, ook immuun blijft voor de ziekte.
    • Er zijn helaas meldingen van herinfecties en men kan vandaag niet zeggen of en hoe lang je immuun blijft als je ziek bent geweest.
    • Vaccinatie is geen verplichting maar zorgt er wel voor dat je jezelf en anderen beschermt. Vaccins trainen het afweersysteem voor als de ziekte daadwerkelijk of opnieuw zou toeslaan. Op die manier wordt het lichaam en het immuunsysteem klaargestoomd voor wanneer het virus (opnieuw) zou aanvallen.
    • Bovendien is het praktisch onmogelijk om vóór de uitrol van de vaccinatie bij iedereen na te gaan of men eventueel antilichamen in het bloed heeft tegen COVID-19.
    • Fase 3 van de klinische onderzoeken omvatten ruime doelgroepen, waaronder ook HIV-seropositieve mensen. Analyses van de verschillende groepen zullen in detail worden voorgesteld en geanalyseerd door de regelgevende instanties. Ook in de fase 3 trials van Pfizer en Moderna zijn er COVID-19 positieve deelnemers geïncludeerd met een vergelijkbaar nevenwerkingsprofiel als de COVID-19 negatieve deelnemers.
    Kunnen kinderen het vaccin krijgen? Is de toestemming van de ouders nodig?

    Dat kan, vanaf de leeftijd van 12 jaar, momenteel enkel met het Pfizer-vaccin.

    Ik ben mantelzorger, stagiair of PAB-assistent. Wanneer word ik gevaccineerd?
    Als je als mantelzorger, stagiair of PAB-assistent in een zorgvoorziening werkt, kan je gevaccineerd worden wanneer de zorgverleners van de voorziening aan de beurt zijn. Als je privé als mantelzorger of PAB-assistent werkt, dan word je gevaccineerd samen met de rest van de brede bevolking, in functie van leeftijd of risico.
    Mijn familielid verblijft in een zorgvoorziening en is wilsonbekwaam. Moet ik toestemming geven?

    Net zoals bij andere vaccinaties moet voor een persoon die wilsonbekwaam is de toestemming worden gevraagd bij één van de volgende personen:

    • de houder van een zorgvolmacht
    • de wettelijk vertegenwoordiger (als de houder van een zorgvolmacht niet beschikbaar is)
    • de behandelende huisarts (indien geen van bovenstaande beschikbaar)
    • de coördinerend en raadgevend arts (indien geen van bovenstaande beschikbaar).

    De beslissing van de bewoner of de vertegenwoordiger wordt in het zorgdossier van de bewoner genoteerd, samen met de datum en de wijze waarop de toestemming werd verleend. Alleen als niet met zekerheid een mondelinge toestemming van een bevoegd persoon genoteerd kan worden in het zorgdossier (bv. bij onenigheid in de familie), is het aan te raden om de toestemming schriftelijk te documenteren.

    Wie beslist voor jou, als je dat zelf niet (meer) kan en je dus wilsonbekwaam bent?

    In principe is iedereen vrij om voor zichzelf te beslissen of hij/zij zich laat vaccineren of niet.  De behandelend arts stelt vast dat iemand wilsonbekwaam is om de beslissing te nemen om zich te laten vaccineren. In de wet op de patiëntenrechten is er een rangregeling uitgewerkt als je zelf niet kan beslissen en dus wilsonbekwaam bent: 

    1. Een vertegenwoordiger die je vooraf hebt aangeduid.  Als je wilsonbekwaam wordt, beslist hij/zij in jouw plaats over medische behandelingen, zoals een vaccinatie.   
    2. Als je geen vertegenwoordiger hebt aangesteld: een bewindvoerder.  Deze wordt aangesteld door de vrederechter en beslist normaal over je patiëntenrechten. Hij dient hiervoor door de vrederechter wel expliciet bevoegd te zijn gemaakt.
    3. Als je geen bewindvoerder hebt, beslissen je familieleden.  Ze beslissen niet allemaal samen, maar in deze rangorde: 
    • je echtgeno(o)t(e) met wie je samenwoont of je partner met wie je wettelijk of feitelijk samenwoont; 
    • een meerderjarig kind (indien er geen partner is of als die niet wenst op te treden); 
    • een ouder (als er geen meerderjarig kind is of als dat niet wenst op te treden); 
    • je meerderjarige broers of zussen (als er geen ouders zijn of als die niet wensen op te treden).
    1. Als je ook geen familie hebt, dan kan de betrokken beroepsbeoefenaar, bv. je huisarts, beslissen. Hij/zij overlegt daarvoor eerst met een multidisciplinair team. 
    2. Ook als er een conflict is tussen meerdere familieleden van dezelfde rang (bv. 2 meerderjarige kinderen) is het onmogelijk om een vertegenwoordiger aan te duiden. In dat geval kan ook de betrokken zorgverlener de nodige beslissing nemen in het belang van de patiënt. Ook hier pleegt hij multidisciplinair overleg. 
    3. Tot slot kan de betrokken beroepsbeoefenaar ook afwijken van de beslissing genomen door de vertegenwoordiger die volgens het voorgaande cascadesysteem werd aangeduid. De betrokken beroepsbeoefenaar kan dit doen ter bescherming van je leven of wanneer het gevaar rijst dat door de beslissing je gezondheidstoestand ernstig zal worden aangetast. De betrokken beroepsbeoefenaar, bv. je huisarts, zal hiervoor wel eerst multidisciplinair moeten overleggen. Deze beslissing wordt ook steeds opgenomen in het patiëntendossier.  Als je een vertegenwoordiger hebt aangeduid en hem de uitdrukkelijke opdracht hebt gegeven een bepaalde beslissing te nemen, bv. een vaccinatie te weigeren, dan kan die beslissing niet worden “overruled”.  Ook als je wilsonbekwaam bent, word je zoveel mogelijk betrokken bij de beslissingen rond je gezondheid
    Wie staat op de lijst van kritische functies of essentiële beroepen?
    De Hoge Raad voor Preventie en Bescherming op het Werk adviseerde om geen onderscheid te maken tussen beroepen. De Interministeriële Conferentie heeft dit advies gevolgd. Bijgevolg komt er geen lijst van essentiële of risicoberoepen. Enkel voor de politionele ordediensten op het terrein en de penitentiaire beambten wordt er een uitzondering gemaakt. Zij werden bij voorrang gevaccineerd, net als de (para)olympische atleten en de Rode Duivels die hebben deelgenomen aan het EK.
    Kan vaccinatie tijdens de ramadan?
    Lees hier het standpunt van de Moslimexecutieve (EMB) en de Raad der Theologen: https://www.embnet.be/nl/zich-laten-vaccineren-de-vastenperiode-van-de-ramadanmaand
    Zijn de vaccins halal en koosjer?
    Ja. De momenteel goedgekeurde vaccins tegen COVID-19 (Pfizer, Moderna, AstraZeneca en Johnson&Johnson) bevatten geen gelatine, een eiwit dat uit varkensafval wordt gehaald.
    Ik vertrek binnenkort naar het buitenland. Kan ik prioritair gevaccineerd worden?
    Een reis naar het buitenland is geen reden voor een prioritaire vaccinatie. Ook niet als je voor je werk of je studies moet reizen.
    Ik ben zwanger. Wat moet ik doen om bij voorrang te worden gevaccineerd?

    Contacteer je huisarts. Hij/zij kan je toevoegen op de prioritaire lijst (dus niet je gynaecoloog of vroedvrouw). Als dit is gebeurd, ontvang je automatisch een uitnodiging van je vaccinatiecentrum, waar je zal worden gevaccineerd met een Pfizer- of Moderna-vaccin. Zwangeren die reeds een eerste dosis van het Astra Zeneca vaccin ontvingen, kunnen veilig hun tweede dosis van dit vaccin krijgen, op de voorziene termijn.

    Als je zwanger bent, loop je bij besmetting een hoger risico op ernstige COVID-19 en vroegtijdige geboorte. De Hoge Gezondheidsraad adviseerde daarom op 15 april om zwangere vrouwen prioritair in te enten tegen Covid-19 (https://www.health.belgium.be/sites/default/files/uploads/fields/fpshealth_theme_file/20210422_hgr-9622_vaccinatie_zwangere_borstvoeding_vrouw_vweb_1.pdf ). Deze inenting biedt zowel voor de vrouw zelf, als voor het ongeboren kind een bescherming tegen de ernstige gevolgen van een besmetting.

    Ik ben zwanger, en kreeg al een eerste prik met het AstraZeneca-vaccin. Wat moet ik nu doen?
    Je kan veilig je tweede dosis van het vaccin krijgen, op de voorziene datum.

Hoe zal vaccinatie in de praktijk verlopen?

    Hoe weet ik waar en wanneer ik mij kan laten vaccineren?
    Kan ik mij bij de huisarts laten vaccineren?
    • De vaccinatiestrategie wordt zo doelmatig en gecontroleerd mogelijk uitgerold. Hierbij wordt er maximaal gebruik gemaakt van bestaande structuren, zoals ziekenhuizen en vaccinatiecentra. Erj wordt een onderscheid gemaakt tussen fase 1a met gecentraliseerde vaccinatietoediening aan de hoog prioritaire doelgroepen, en fase 1b, met uitbreiding van de doelgroepen en een hogere beschikbaarheid van vaccins.
    • Voor fase 1a, met de vaccinatie van de bewoners en het personeel van woonzorgcentra (WZC), het ziekenhuispersoneel en de 1° lijnszorgverleners (huisartsen, kinesitherapeuten, thuisverpleegkundigen, apothekers,…) gebruiken we een gecentraliseerd systeem. Dit is ook het geval voor fase 1b, met de vaccinatie van 65-plussers en van mensen tussen 45 en 65 met co-morbiditeiten in vaccinatiecentra, voor zover ze voldoende mobiel zijn. Voor de niet-mobiele mensen worden mobiele teams ingezet.
    • De belangrijkste redenen voor een gecentraliseerd systeem zijn de specifieke opslagvereisten van het vaccin, zoals een (erg) lage temperatuur en de levering van bepaalde vaccins in een multi-dosis verpakking. Dit betekent dat op relatief korte tijd vele honderden vaccins gegroepeerd moeten toegediend worden, rekening houdend met de corona-maatregelen.
    • Pas in fase 2 kunnen we spreken van wijdverspreide vaccinatie, die vooral zal gebeuren in vaccinatiecentra.

    In Brussel is het nu ook mogelijk om je te laten vaccineren door je huisarts. Als je gevaccineerd wil worden door je huisarts, neem je best contact op met hem/haar om er zeker van te zijn dat hij/zij die medische handeling uitvoert. Huisartsen kunnen namelijk zelf kiezen of ze al dan niet vaccineren. Dit is voor hen een niet te onderschatten extra werklast.

    Wat is de Belgische vaccinatiestrategie?
    De Task Force ‘operationalisering COVID-19-vaccinatiestrategie’ heeft een vaccinatiestrategie uitgewerkt in overleg met de Gemeenschappen. Deze strategie kan worden geraadpleegd via de volgende link: https://d34j62pglfm3rr.cloudfront.net/downloads/Note_TF_Strategy_Vaccination_NL_0312_post_press.pdf
    Waar worden de vaccins gestockeerd? Hoe worden ze getransporteerd?
    De vaccins worden onder zwaar veiligheidstoezicht centraal bewaard. De precieze locatie kunnen we omwille van veiligheidsredenen niet meedelen. Aangezien bepaalde types vaccins op zeer lage temperatuur moeten worden bewaard, zullen hiervoor ook de juiste koelinstallaties worden voorzien.
    Ik ben minder mobiel. Hoe of waar kan ik me laten vaccineren?

    Als je je niet kan of mag verplaatsen naar het vaccinatiecentrum, is thuisvaccinatie een mogelijkheid.

    De huisartsen maken een selectie van patiënten/cliënten die in aanmerking komen voor thuisvaccinatie. Deze selectie gebeurt op basis van vooraf bepaalde medische criteria, bv bedlegerigheid, ernstige fysieke of mentale handicap,….(zie hiervoor de richtlijnen voor mobiele vaccinatie van de Task Force Vaccinatie: https://d34j62pglfm3rr.cloudfront.net/downloads/210526_SOP_Mobile_vaccination_V2.0_NL.pdf) Hiervoor moet je dus zelf geen actie ondernemen.

    Heb je toch een uitnodiging ontvangen om naar een vaccinatiecentrum te komen, en denk je te voldoen aan één van bovenstaande criteria? Dan kan je bellen naar je vaccinatiecentrum, waarvan de contactgegevens in je persoonlijke uitnodiging staan. Het vaccinatiecentrum geeft je dan meer informatie hoe je een thuisvaccinatie kan aanvragen. Een medische evaluatie door je huisarts is wel steeds nodig.

    Als je in Brussel woont, zijn er nog andere mogelijkheden voor mobiele vaccinatie zonder afspraak. Kijk hiervoor op https://coronavirus.brussels/nl/vaccinatie-covid-menu/covid-vaccinatie-zonder-afspraak/

    Kan ik een ander vaccinatiecentrum kiezen?
    Niet in Vlaanderen. Elk vaccinatiecentrum staat daar in voor de vaccinatie van de mensen in een aantal gemeentes. De gemeente waar je woont, bepaalt in welk vaccinatiecentrum je gevaccineerd wordt. Wisselen is niet mogelijk, dat zou voor te grote logistieke en operationele problemen zorgen bij het uitnodigen van mensen en het beheren van de voorraad van nodige vaccins in elk centrum. In Brussel kan je zelf kiezen in welk centrum je wordt gevaccineerd.
    Ik verhuis. Moet ik naar een ander vaccinatiecentrum?
    In Vlaanderen wordt je vaccinatiecentrum bepaald aan de hand van jouw officiële adres. Afhankelijk van de snelheid waarmee de lokale besturen jouw adreswijziging doorvoeren en de timing van jouw vaccinatie zal je ofwel in het vaccinatiecentrum van jouw oorspronkelijke woonplaats gevaccineerd worden, ofwel in het vaccinatiecentrum van jouw nieuwe woonplaats. In Brussel kies je zelf in welk vaccinatiecentrum je je laat vaccineren.
    Kan ik als vrijwilliger helpen in een vaccinatiecentrum?

    Wil je als vrijwilliger-zorgverlener helpen in een vaccinatiecentrum? Ook studenten en gepensioneerden zijn meer dan welkom! Schrijf je in op de verschillende platformen waar men op zoek gaat naar vrijwilligers of tijdelijke werkkrachten: Voor Vlaanderenwww.helpdehelpers.be: specifiek voor mensen met (para)medische achtergrond, zowel inzet als vrijwilliger als tijdelijke werkkracht • www.rodekruis.be/crisisvrijwilligers: vrijwilliger bij het rode kruis • www.vdab.be/helpindezorg: vacatures voor de zorg, vooral niet-medische profielen

    Voor Brussel: https://www.iriscare.brussels/nl/professionals/covid-19-coronavirus-2/vrijwilligers-vaccinatie-covid-19

    Voor Wallonië: https://solidaire.aviq.be

    Voor de Duitstalige gemeenschap:karin.cormann@dgov.be

    Heel wat vaccinatiecentra hebben ook lokale kanalen en websites om vrijwilligers te rekruteren. De vaccinatiecentra kiezen uiteraard zelf op welke vrijwilligers zij een beroep doen.

    Waarom zijn nog niet alle geleverde vaccins gebruikt en is er een voorraad?

    Er wordt alles aan gedaan om elk beschikbaar vaccin zo snel mogelijk toe te dienen. Toch zijn er vaccins die al geleverd zijn, maar nog niet toegediend. Ze lijken ‘op voorraad’ te zitten. Waarom zijn dan nog niet alle geleverde vaccins gebruikt?

    Er is een minimale doorlooptijd tussen het moment dat een vaccin wordt aangekondigd, in ons land arriveert en dat het kan worden toegediend aan een persoon. Elk vaccin dat binnenkomt, wordt meteen ingezet: de doorlooptijd begint tot toediening. Ondertussen komen er nieuwe vaccins binnen, die dezelfde weg afleggen.

    Van levering tot arm: welke stappen zijn nodig om een vaccin te kunnen zetten, zie https://www.laatjevaccineren.be/van-levering-tot-arm-welke-stappen-zijn-nodig-om-een-vaccin-te-kunnen-zetten

    Waar vind ik mijn Coronacertificaat ? (Covid Safe Ticket-CST)?
    Ga naar https://covidsafe.be/ Alles wordt daar uitgelegd.
    Ik werd gevaccineerd in het buitenland. Waar krijg ik mijn vaccinatiecertificaat?

    Het certificaat wordt in de eerste plaats opgesteld en afgeleverd door het land waar de vaccinatie heeft plaatsgevonden.

    Je kan van België vanaf 5 juli 2021 ook een vaccinatiecertificaat krijgen wanneer

    • je gevaccineerd bent met een vaccin dat goedgekeurd is door het Europees Geneesmiddelenbureau (EMA) of met het Covishield-vaccin
    • en je een Belgisch rijksregisternummer of een BIS-nummer hebt.

    Neem in dat geval contact op met je Belgische huisarts om de vaccinatie te registreren. Huisartsen kunnen sinds 23 juni een vaccinatie én alle correcte gegevens (landcode en CNK-code) invoeren in de centrale vaccinatiedatabank Vaccinnet. Vóór 23 juni kon er enkel een eerder ‘algemene’ registratie gebeuren. Die vaccinaties werden dan wel opgenomen in bepaalde statistieken (bepalen vaccinatiegraad bijvoorbeeld), maar geven geen recht op een certificaat.

    Heb je vóór 23 juni een algemene registratie laten doen? Dan moet je je opnieuw bij je Belgische huisarts melden om de registratie te laten aanvullen. Wanneer je aan de voorwaarden voldoet, komt er een certificaat. Als je niet aan bovenstaande voorwaarden voldoet, wordt er geen vaccinatiecertificaat uitgegeven door België. Je kan vragen of het land waar je de vaccinatie ontving, je bewijsstukken kan bezorgen. EU-landen zijn niet verplicht dit bewijsstuk te aanvaarden. Vraag na bij het land waar je naartoe wilt reizen of/welke bewijsstukken aanvaard worden van het land waar je de vaccinatie ontving.

    Is mijn certificaat (tijdelijk) ongeldig als er nog een besmetting met COVID-19 wordt vastgesteld nadat ik ben gevaccineerd?

    Een besmetting na vaccinatie heeft geen impact op de geldigheid van je vaccinatiecertificaat.

    Lees meer over de COVID-certificaten op https://covidsafe.be/

    Wat gebeurt er met mijn vaccinatiecertificaat als mijn persoonlijke gegevens wijzigen?

    Wijzigt je adres, verandert je naam of voornaam of verandert je rijksregisternummer? Je certificaat wordt NIET automatisch aangepast. Neem contact op met de helpdesk van je regio en vraag om het certificaat opnieuw te laten opstellen. Daarna download je best ook de nieuwe versie van je certificaat.

    Lees meer over de COVID-certificaten op https://covidsafe.be/

    Hoe komt het dat mijn CST rood kleurt als ik mijn 3e prik toon?

    Als je je extra prik hebt gekregen, duurt het 2 weken vooraleer je CST bij scanning groen kleurt voor die extra prik. Daarom laat je in die 2 weken na deze extra prik best nog je voorlaatste vaccinatie inscannen ( dus 2/2 voor het Moderna, Pfizer of Astra-Zeneca vaccin, of 1/1 voor het Janssen-vaccin).

    Het vermelden van de extra dosis op de CST is nuttig, want dan wordt de geldigheidsduur van het CST berekend vanaf de derde dosis. Het is dan dus langer geldig.

Wat na vaccinatie?

    Moet ik me jaarlijks laten vaccineren tegen COVID-19? Is er een derde prik nodig?
    • Hierop kan vandaag helaas nog geen concreet antwoord worden gegeven. Momenteel wordt dit nog onderzocht.
    Kan ik nog COVID-19 oplopen na vaccinatie?

    De kans is klein, maar het kan gebeuren dat je zelfs na vaccinatie toch nog COVID-19-positief wordt. Dat zit zo

    • Het duurt 10 tot 14 dagen na de eerste vaccinatie vooraleer je lichaam antistoffen ontwikkelt en de bescherming goed begint te werken. Als je dus in die periode blootgesteld wordt aan het virus, is je afweer nog niet voldoende gestimuleerd door het vaccin en kan je nog besmet raken.
    • Net zoals andere vaccins biedt het COVID-19-vaccin geen 100% bescherming, ook niet na 2 dosissen. De Pfizer-BioNTech en Moderna vaccins bieden na volledige vaccinatie 94 à 95% bescherming tegen een milde vorm van infectie. Astra-Zeneca biedt iets meer dan 80% bescherming tegen een milde vorm van infectie (bij 2° dosis op 12 weken)
    • Omdat we niet nagaan of je op het moment van vaccinatie drager bent van het virus, kan het zijn dat je al besmet was op moment van de vaccinatie en kort na de eerste vaccinatie COVID-19 positief wordt en eventueel ziek wordt. Dat komt dan omdat je op het moment van de vaccinatie nog in incubatietijd was.

    Het blijft dus belangrijk om ook na vaccinatie de veiligheidsmaatregelen te blijven volgen, totdat een voldoende hoge groepsimmuniteit is bereikt.

    Ben ik onmiddellijk beschermd na vaccinatie?
    • Na vaccinatie duurt het 10 tot 14 dagen vooraleer je lichaam antistoffen begint aan te maken. Als je dus in die periode blootgesteld wordt aan het virus, is je afweer nog niet voldoende gestimuleerd door het vaccin en kan je nog besmet raken. Twee weken na de eerste vaccinatie bedraagt de werkzaamheid ongeveer 90%, en dit neemt na de tweede vaccinatie toe tot 95%. Ondertussen is het heel belangrijk dat je de beschermingsmaatregelen blijft respecteren (afstand houden, mondmasker dragen, handen wassen, kamer voldoende verluchten, enz).
    • Ook bij wie volledig gevaccineerd is het volgen van de maatregelen nog steeds erg belangrijk. Het zal immers nog een tijdje duren alvorens voldoende mensen zijn gevaccineerd zodat groepsimmuniteit wordt bereikt.
    • Net zoals andere vaccins biedt het COVID-19-vaccin geen 100% bescherming, ook niet na 2 dosissen.
    • Omdat we niet nagaan of je op het moment van vaccinatie drager bent van het virus, kan het zijn dat je al besmet was op moment van de vaccinatie en kort na de eerste vaccinatie COVID-19 positief wordt en eventueel ziek wordt. Dat komt dan omdat je op het moment van de vaccinatie nog in incubatietijd was.
    Ben ik door vaccinatie tijdelijk positief of besmettelijk?
    Neen, het vaccin zelf zorgt ervoor dat je immuunsysteem gestimuleerd wordt en bereidt je lichaam voor om een bepaalde kiem te herkennen en zich tegen die kiem of infectieziekte te verdedigen. Als je dan later met het virus besmet raakt, herkent je immuunsysteem het virus en, omdat het al voorbereid is om het virus aan te vallen, beschermt het je tegen dat virus, bv. COVID-19. Het vaccin brengt dus geen virusdeeltjes binnen en maakt je dus niet besmettelijk. Je zal door vaccinatie ook geen positieve PCR-test afleggen.
    Kan ik anderen nog besmetten met COVID-19 als ik gevaccineerd ben?
    De COVID-19-vaccins beschermen tegen een infectie (bevestigd door een PCR-test) en tegen ziekte en complicaties. Op basis van dierproeven blijkt ook dat de vaccinatie invloed kan hebben op de duur en op de mate van besmettelijkheid Dit wordt nu verder onderzocht.
    Ik ben gevaccineerd. Moet ik mij nog aan de coronamaatregelen houden?

    Ja, ook nadat je gevaccineerd bent, is het belangrijk om de coronamaatregelen te blijven opvolgen. Pas als voldoende mensen zijn gevaccineerd, zullen we weer controle hebben over het virus en de verspreiding ervan. Ondertussen zullen in functie van de stijgende vaccinatiegraad wel reeds een aantal versoepelingen mogelijk zijn.

    Bekijk hier de video met Prof Pierre Van Damme, vaccinoloog:
    https://d34j62pglfm3rr.cloudfront.net/downloads/CC_MS_PIERRE_VAN_DAMME_HOELANG_RESPECTEREN_v01.mp4

Webinars

Wil je nog meer informatie over de vaccinatiestrategie? Herbekijk deze webinars:

Helpen als vrijwilliger

Wil je als vrijwilliger-zorgverlener helpen in een vaccinatiecentrum? Ook studenten en gepensioneerden zijn meer dan welkom!

Informatie voor zorgverleners en vaccinatiecentra

Adviezen Taskforce vaccinatie

Hieronder vind je de adviezen van de Taskforce Vaccinatie:

Meer informatie en communicatiemateriaal

Meer informatie over vaccinatie vind je hier:

Communicatiemateriaal vind je hier :