fps health belgium banner

Vaccinatie

Waarom je laten vaccineren?

Door het vaccin maakt je lichaam antistoffen aan. Die stoffen helpen om tegen de deeltjes van het virus te vechten. Kom je later in contact met het virus? Dan beschermen de antistoffen jou.

Het vaccin beschermt niet alleen jezelf, maar ook de mensen in je omgeving. Het coronavirus is gevaarlijk voor o.a. mensen ouder dan 65 jaar of personen die aan bepaalde aandoeningen leiden. Als meer dan 70% van alle mensen in België zich laat vaccineren, kan het virus zich minder snel verspreiden. Dan zijn ook mensen die zich niet kunnen laten vaccineren beschermd. Dat heet groepsimmuniteit.

De vaccinatie tegen het coronavirus is vrijwillig en gratis voor iedereen.

Blijf ook na vaccinatie de regels respecteren tot er genoeg mensen zijn gevaccineerd. Hou dus 1,5 meter afstand, draag een mondneusmasker en was vaak je handen.

Waarom je laten vaccineren? Bekijk de video

Is het vaccin veilig?

  • Er was reeds veel expertise aanwezig over het maken van vaccins. Voor de coronavaccins hebben wetenschappers, farmaceutische experten, bedrijven en overheden over de hele wereld samengewerkt. Er werd hiervoor ook snel geld en tijd vrijgemaakt, omdat het dringend was. Daardoor konden er op korte tijd vaccins worden ontwikkeld.
  • Alle vaccins zijn eerst streng gecontroleerd door de overheid. Meer informatie hierover.
  • Bekijk hier de video over de veiligheid van de coronavaccins

Wanneer krijg je een vaccin?

Maand Wie
Januari de bewoners en het personeel van de woonzorgcentra + het zorgpersoneel (dokters, verpleegkundigen, …) in de ziekenhuizen
Februari het personeel uit de eerstelijnszorg (huisartsen, apothekers, …) + collectieve zorgvoorzieningen (gehandicaptenzorg, …) en ander ziekenhuispersoneel
Maart-april alle mensen van 65 jaar of ouder
April-mei mensen met meer risico door bepaalde gezondheidsproblemen (zie verder in de veelgestelde vragen), mensen met een kritische functie (interventionele politiediensten), zwangere vrouwen, penitentiar beambten en (para)olympische atleten
Juni de rest van de bevolking ouder dan 18 jaar

Deze timing kan nog veranderen.

Bekijk de video over de planning

Praktisch : hoe krijg je een vaccin?

  • Je krijgt een uitnodiging per brief, sms en/of e-mail.
  • Je registreert je digitaal of telefonisch.
  • Past het moment niet? Dan kan je een ander moment kiezen. In sommige steden (bv Brussel, Gent en Antwerpen) kan je zelf de data kiezen

Tijdens je afspraak:

  • Je krijgt een spuitje in de bovenarm.
  • Enkele weken na het eerste spuitje krijg je een tweede spuitje. Momenteel zijn voor elk vaccin 2 spuitjes nodig, behalve voor het vaccin van Johnson & Johnson
  • Na vaccinatie duurt het 10 tot 14 dagen vooraleer je lichaam antistoffen begint aan te maken. Pas dan beschermt het vaccin je zo goed mogelijk tegen het coronavirus.

Stand van zaken van vaccinaties en leveringen

Hoeveel vaccins werden er al toegediend in België en in elke deelstaat, hoeveel vaccins werden er reeds geleverd? Je vindt een overzicht in de Belvax

Een overzicht van de verwachte leveringen vind je hier: update 30/4/21

Deze informatie wordt regelmatig bijgewerkt.

Veelgestelde vragen

    Wie kan zich laten vaccineren?
    • Iedereen die in België gedomicilieerd is en 18 jaar is of ouder, kan zich in België laten vaccineren.
    • Wie een economische activiteit uitoefent in België, maar in het buitenland woont, krijgt in de gemeente waar hij werkt een BIS-nummer en kan dan gevaccineerd worden. Een BIS-nummer is een uniek identificatienummer voor personen die niet ingeschreven zijn in het Rijksregister, maar die toch een relatie hebben met de Belgische overheden. *Voor de vaccinatie van Belgen die in het buitenland verblijven, en van buitenlanders die in België verblijven, zie volgende vraag.
    • Voor bepaalde moeilijk bereikbare groepen zal men via de betrokken hulporganisaties te werk gaan (bv. daklozen). Die personen hebben ook een rijksregisternummer als ze Belg zijn, en een domicilieadres van hun ngo. Je ontvangt een persoonlijke uitnodiging als je aan de beurt bent.
    Wat met de vaccinatie van Belgen in het buitenland, en van buitenlanders die in België verblijven?
    Waarom zou ik mij laten vaccineren?
    • Voor een optimale doeltreffendheid van het vaccin bij de bevolking en het ontstaan van groepsimmuniteit, zou minstens 70% van de Belgen zich moeten laten vaccineren, Groepsimmuniteit wil zeggen dat een voldoende grote groep mensen weerstand heeft opgebouwd tegen het virus, waardoor het niet meer of nog maar zeer moeilijk kan circuleren. Zo zal het virus geen kans meer krijgen om zich massaal te verspreiden en een ernstige epidemie te veroorzaken met bijhorende lockdown maatregelen. Ook zal het de personen beschermen die niet gevaccineerd kunnen worden (bv. zwangeren, kankerpatiënten in acute behandeling of mensen met een ernstige allergische voorgeschiedenis op vaccins (type anafylactische reactie)).
    • Als er zich daarentegen weinig mensen laten vaccineren, zal het virus zich blijven verspreiden en wordt groepsimmuniteit heel moeilijk. Hierdoor zullen weer meer mensen het risico lopen om geïnfecteerd te raken. En dit zorgt dan weer voor een epidemie en bijhorende lockdown maatregelen.
    • Hoe sneller de vaccinatiegraad stijgt, hoe sneller ook de maatregelen versoepeld kunnen worden. Een besmette, maar gevaccineerde persoon zal dan immers minder andere mensen aansteken.
    • Dat betekent echter niet dat bij de opstart van de vaccinatie alles onmiddellijk opnieuw mogelijk zal zijn. Een versoepeling zal enkel stap voor stap kunnen plaatsvinden, omdat niet iedereen tegelijkertijd kan worden gevaccineerd, maar in verschillende fasen, die door de overheid zijn bepaald. Dus zolang er nog veel mensen geïnfecteerd kunnen worden, is er een ernstig risico op nieuwe golven, en moeten de maatregelen verder worden nageleefd.
    • We streven dus in een stap voor stap tempo naar groepsimmuniteit via het vaccin. Ook dan is het goed ons bewust te zijn dat er steeds risico bestaat op lokale opflakkeringen.
    • Een besmetting met COVID-19 is bovendien ook niet risicoloos voor jonge, gezonde mensen. We hebben gezien dat ook gezonde mensen ernstig ziek kunnen worden van het virus en langdurige klachten kunnen oplopen, zoals longschade.

    Bekijk hier de video met Prof Pierre Van Damme, vaccinoloog: https://d34j62pglfm3rr.cloudfront.net/downloads/CC_MS_PIERRE_VAN_DAMME_WAAROM_VACCINEREN_v01.mp4

    Wat is een vaccin en hoe werkt het ?

    Vaccins werken door het immuunsysteem van een persoon (de natuurlijke afweer van het lichaam) te stimuleren en voor te bereiden om een bepaalde kiem te herkennen en zich tegen die kiem of infectieziekte te verdedigen. Als je dan later met het virus besmet raakt, herkent je immuunsysteem het virus en, omdat het al voorbereid is om het virus aan te vallen, beschermt het je tegen dat virus, bv. COVID-19.

    Er worden momenteel verschillende vaccins getest die op een verschillende manier gemaakt worden. Ze zorgen voor verschillende manieren om de afweer tegen het virus op te bouwen.

    Lees meer over hoe vaccins werken: https://www.laatjevaccineren.be/hoe-werken-vaccins

    Welke vaccins tegen COVID-19 zijn er vandaag beschikbaar?

    België onderhandelt samen met de Europese Commissie met de bedrijven om de bevoorrading van de Belgische markt te verzekeren. Momenteel heeft de Europese Commissie contracten afgesloten met AstraZeneca, Janssen Pharmaceutica, Sanofi-GSK, Pfizer-BioNTech, CureVac en Moderna.. En België heeft ingetekend voor de vaccins van AstraZeneca, Janssen Pharmaceutica, Pfizer-BioNTech, CureVac en Moderna. 

    Er zijn momenteel 4 COVID-19 vaccins goedgekeurd door de Europese Commissie:

    • Het vaccin van Pfizer-BioNTech is sinds 21 december 2020 goedgekeurd, en wordt ondertussen in België toegediend. .
    • Het vaccin van Moderna is sinds 6 januari 2021 goedgekeurd, en wordt ondertussen in België toegediend. 
    • Het vaccin van AstraZeneca is sinds 29 januari 2021 goedgekeurd, en wordt ondertussen in België toegediend.
    • Het vaccin van Johnson& Johnson is sinds 11 maart 2021 goedgekeurd, en wordt ondertussen in België toegediend. 

    Meer info over de beschikbare vaccins vind je hier: https://www.laatjevaccineren.be/beschikbare-covid-19-vaccins

    Er zijn nog verschillende andere kandidaat-vaccins in ontwikkeling, waarvan tussentijdse resultaten werden bekend gemaakt. Wereldwijd worden er verdere inspanningen geleverd om COVID-19-vaccins te ontwikkelen, prioritair goed te keuren en beschikbaar te stellen. 

    Is de vaccinatie tegen COVID-19 verplicht en gratis?
    • In België is alleen vaccinatie tegen polio verplicht. Alle andere vaccinaties zijn sterk aanbevolen, dus ook vaccinatie tegen COVID-19..
    • De vaccinatie is gratis in ons land.
    Hoeveel dosissen moet ik krijgen van het vaccin?

    Voor de meeste vaccins die al zijn goedgekeurd (Pfizer, Moderna, AstraZeneca/Oxford), of die vandaag op tafel liggen voor goedkeuring door het Europese Geneesmiddelenagentschap (Curevac) gaat het om 2 dosissen, die worden toegediend met een paar weken ertussen (3 weken voor Moderna, 5 weken voor het Pfizer-vaccin, en 12 weken voor AstraZeneca).Op die manier bieden de vaccins een optimale bescherming.Van het Johnson &Johnson vaccin, dat ook is goedgekeurd, moet er slechts 1 dosis worden toegediend.

    Je tweede vaccinatie zal gebeuren met hetzelfde vaccin als de eerste dosis. De vaccinatiecentra zullen voldoende vaccins van het juiste type hebben om elke persoon een tweede dosis met hetzelfde vaccintype te kunnen geven. Alle vaccins worden met naam en lotnummer geregistreerd in Vaccinnet, zodat je de juiste tweede dosis krijgt.   Je krijgt zelf ook na je eerst vaccinatie een vaccinatiekaart mee, waarop staat met welk vaccin je gevaccineerd bent en wanneer je de tweede dosis krijgt.

    Moet ik me nog laten vaccineren als ik al COVID-19 heb gehad?
    Omdat de bescherming na het doormaken van COVID-19 enkele maanden duurt en er ondertussen al is vastgesteld dat je opnieuw kan worden besmet, zal vaccinatie ook worden aangeboden aan mensen die COVID-19 hebben doorgemaakt. Men verwacht dat de bescherming na vaccinatie langer zal duren dan na het doormaken van de ziekte. Dit wordt momenteel nog verder onderzocht. Bovendien bieden de vaccins een bredere bescherming aan tegen bepaalde varianten, dan de oorspronkelijke infectie.
    Waar kunnen we zien hoeveel mensen er al werden gevaccineerd?

    Op de Belvax krijg je een overzicht van het aantal gevaccineerden en de reeds uitgevoerde leveringen in ons land: https://observablehq.com/@tf-vaccination/belvax

    Ook de website van Sciensano geeft een dagelijkse update van het aantal gevaccineerden in ons land: https://datastudio.google.com/embed/u/0/reporting/c14a5cfc-cab7-4812-848c-0369173148ab/page/hOMwB

    Specifiek voor Vlaanderen kan je terecht op de Vaccinatieteller: https://www.laatjevaccineren.be/vaccinatieteller

    Moet ik getest worden op COVID-19 vooraleer ik het vaccin krijg?
    Nee, je hoeft niet getest te worden op virus (PCR) of antistoffen voor de vaccinatie. Ook als je besmet bent zonder dat je het weet, kan het vaccin veilig toegediend worden. Na vaccinatie worden de antistoffen ook niet gemeten. Momenteel is immers nog niet gekend hoeveel antistoffen we nodig hebben om beschermd te zijn.
    Welke verschillende types van coronavaccins zijn er?

    Wetenschappers hebben verschillende soorten vaccins ontwikkeld tegen COVID-19. Al deze vaccins zijn erop gericht om ons immuunsysteem op een veilige manier te leren vechten tegen het coronavirus en ons afweersysteem te trainen. Zo wordt het lichaam voorbereid voor het geval het virus je echt zou treffen.

    Verschillende types van potentiële COVID-19 vaccins zijn in ontwikkeling:

    1. Geïnactiveerde of verzwakte virusvaccins, die een vorm van het virus gebruiken die is geïnactiveerd of verzwakt, zodat het geen ziekte veroorzaakt, maar toch een immuunrespons genereert.
    2. Op eiwitten gebaseerde vaccins, die onschadelijke fragmenten van eiwitten of eiwitomhulsels gebruiken die het COVID-19-virus nabootsen, om veilig een immuunrespons te genereren.
    3. Virale vectorvaccins, die een virus gebruiken dat genetisch is gemanipuleerd, zodat het geen ziekte kan veroorzaken, maar coronavirus-eiwitten produceert om veilig een immuunrespons te genereren.
    4. RNA- en DNA-vaccins, een geavanceerde benadering die genetisch gemanipuleerd RNA of DNA gebruikt om een eiwit te genereren dat zelf veilig een immuunrespons opwekt.
    Wanneer stel je vaccinatie best uit?
    • Als je ziekteverschijnselen hebt met of zonder koorts (>38.5°C). Je kan ingeënt worden na genezing (voor COVID-19 ziekte, zie hieronder).
    • Als je een COVID-19 infectie doormaakt of positief getest bent voor COVID-19. Je kan ingeënt worden vanaf dag 14 na genezing of dag 14 na een positieve PCR test, in het geval dat het een asymptomatische infectie betreft.
    • Als je in quarantaine zit. Vaccinatie wordt uitgesteld tot de quarantaineperiode voorbij is. 
    • Als je een ernstige COVID-19 hebt doorgemaakt en behandeld bent met een hoge dosis systemische corticoïden. Het is dan aangewezen de vaccinatie uit te stellen tot de corticoïden minstens 4 weken zijn stopgezet, want deze corticoïden onderdrukken de immuunrespons. 
    • Als je een ernstige COVID-19 hebt doorgemaakt en behandeld werd met monoklonale anti-COVID-19-antistoffen of plasma met anti-COVID-19-antistoffen (passieve immuniteit). Dan moet er een interval van 2 à 3 maanden gerespecteerd worden na de behandeling wegens een mogelijke onvoldoende immuunantwoord door circulerende antistoffen.
    • Een geplande medische ingreep onder algemene verdoving kan een reden zijn om een vaccinatie uit te stellen. Een minimum wachttijd van 48 uur wordt geadviseerd tussen vaccinatie en de anesthesie . Na algemene verdoving hoeft geen wachttijd gehanteerd te worden.   
    Kan ik kiezen welk vaccin ik krijg?
    Neen. De vaccins zullen aangeboden worden aan beroepsgroepen, risicogroepen en leeftijdsgroepen in functie van de kenmerken en beschikbaarheid van de vaccins.  Alle vaccins tegen COVID-19 die in België beschikbaar zijn, zijn goedgekeurd door het Europees Geneesmiddelenagentschap (EMA) en mogen dus als veilig en voldoende werkzaam beschouwd worden om in een breed vaccinatieprogramma te worden gebruikt .
    Waarom krijg ik niet 'het beste' vaccin?
    Alle vaccins die in België gebruikt worden zijn goedgekeurd door het Europese Geneesmiddelenagentschap op basis van kwaliteit, veiligheid en werkzaamheid.
    Hoelang ben ik na vaccinatie beschermd tegen COVID-19?
    Het virus tast tijdens de infectie een deel van ons afweersysteem aan. Daardoor komt de antistofvorming deels in het gedrang. We kunnen dus de situatie na virusinfectie niet zomaar vergelijken met de situatie na vaccinatie. We weten dat bescherming na infectie een paar maanden duurt en we verwachten dat dit na vaccinatie langer is. De opvolgstudies bij gevaccineerden zullen ons hier snel meer duidelijkheid geven. Momenteel weten we ook niet of herhalingsinentingen nodig zullen zijn.
    Kan ik mijn plaats afstaan aan iemand anders?
    Neen, het vaccin is strikt persoonlijk. Je identiteit wordt gecontroleerd en alles wordt in het werk gesteld om eventuele identiteitswissel te voorkomen. Bovendien wordt het vaccin geregistreerd in de vaccinatieregistratie op jouw naam en komt het zo in je persoonlijk dossier. Via Myhealthviewer.be/mijngezondheid kun je dat online zien en ook een attest afdrukken als je ergens moet bewijzen dat je gevaccineerd bent. Daar vind je ook het lot van het vaccin terug. Dat heb je nodig als je eventuele nevenwerkingen van het vaccin wilt signaleren bij het Federaal Agentschap voor Geneesmiddelen en Gezondheidsproducten.
    Hoeveel mensen moeten zich laten vaccineren om groepsimmuniteit te halen?
    Bij een vaccin-doeltreffendheid van 90% moet minstens 70% van de Belgen zich laten vaccineren om groepsimmuniteit te bereiken. Eenvoudig uitgelegd betekent ‘groepsimmuniteit’ dat een voldoende grote groep mensen weerstand opbouwt tegen een virus. Zo krijgt het virus het een pak lastiger om zich verder te verspreiden. Elke persoon met immuniteit werpt als het ware een dam op tegen het virus. Omdat het virus een reproductiecijfer heeft van ongeveer 2.5 (als er geen maatregelen worden getroffen) berekent men de noodzakelijke groepsimmuniteit op 60-70%. Dat wil zeggen dat minstens 60-70% van de algemene bevolking bescherming moet hebben tegen COVID-19. Met een vaccin-doeltreffendheid van 90%, willen we dat minstens 70% van de algemene bevolking zich laat inenten, zo komen we aan 63% bescherming. Dit percentage van 70% kan toenemen naar 80-85% afhankleijk van de werkzaamheid van de gebruikte vaccins en de besmettelijkheid van de nieuwe varianten.
    Wat is de taak van de Task Force Vaccinatie?
    Om de uitrol van het vaccinatieprogramma in goede banen te leiden werd een Taskforce ‘operationalisering COVID-19-vaccinatiestrategie’ opgericht in de schoot van het Regeringscommissariaat Corona. Die Taskforce staat in voor de ontwikkeling van de vacinatiestrategie. Daarnaast moet ze alle noodzakelijke acties bepalen, toewijzen en ondersteunen. Haar taak is coördinerend. Deze Taskforce bestaat uit wetenschappers, vertegenwoordigers van federale en deelstatelijke overheidsdiensten, crisismanagers, en, waar nodig, vertegenwoordigers van beroepsorganisaties en technische werkgroepen. Daarnaast houdt er een kernteam van ongeveer 10 personen zich bezig met de dagelijkse werking. De 4 deelstaten staan in voor de praktische organisatie van de vaccinatie. Dat gebeurt in nauw overleg met de Taskforce.

Is het vaccin veilig?

    Zijn de coronavaccins veilig, want ze werden zo snel ontwikkeld?

    De COVID-19 vaccins konden zo snel worden ontwikkeld omdat hun ontwikkeling volledige prioriteit heeft gekregen: vanaf de de adviezen van de ethische commissies tot de uitvoering van de vaccinatiestudies in de onderzoekscentra. Door telkens voorrang te geven aan de COVID-19 studies werd er zeer veel tijd gewonnen, zonder dat daarbij de kwaliteit van de studies of de veiligheid van de vaccins in het gedrang kwamen.  Alle beslissingen over de toelating van de vaccins zijn genomen op basis van grondige studies over de patiëntveiligheid, de kwaliteit en de doeltreffendheid van het vaccin. De wetenschappelijke experten die vaccins evalueren, kijken altijd heel zorgvuldig naar de voordelen en eventuele risico’s.

    Lees meer over het ontwikkelen en testen van coronavaccins: https://www.laatjevaccineren.be/ontwikkelen-en-testen-van-coronavaccins

    Bekijk hier de video van Prof Dirk Ramaekers, voorzitter van de Task Force Vaccinatie, over de veiligheid van de coronavaccins https://d34j62pglfm3rr.cloudfront.net/downloads/07_NL_VaccinVeilig.mov

    Hoe verloopt de ontwikkeling van een vacccin tegen COVID-19?

    COVID-19-vaccins worden ontwikkeld volgens dezelfde wettelijke vereisten voor farmaceutische kwaliteit, veiligheid en werkzaamheid als andere geneesmiddelen.

    1. In een eerste fase onderwerpt de ontwikkelaar zijn vaccin aan strenge tests. Daar wordt de kwaliteit van het vaccin gecontroleerd, meer specifiek de zuiverheid, de bestanddelen en het productieproces. 
    2. Daarop wordt een wetenschappelijke evaluatie verricht door de regelgevende autoriteiten. Dat zijn het Europees Geneesmiddelenbureau (EMA) en andere regelgevers in de EU/EER-landen. 
    3. Vervolgens wordt de werking van het vaccin getest door de ontwikkelaar. Dit gebeurt door middel van laboratoriumonderzoek en dierproeven.
    4. Verloopt alles naar wens, dan worden de vaccins getest bij menselijke vrijwilligers. Dat gebeurt in 3 klinische fasen, met een telkens groter aantal deelnemers. Dit testprogramma moet worden uitgevoerd in overeenstemming met de door de regelgevers vastgestelde procedures en protocollen. Dit wordt ook telkens door een Commissie voor Medische Ethiek goedgekeurd.
    5. Na afloop van het testprogramma legt de ontwikkelaar de resultaten voor aan het Europees Geneesmiddelenbureau (EMA). Uiteindelijk zal een goedkeuring er pas komen als het EMA deugdelijk wetenschappelijk bewijs ontvangt waaruit blijkt dat de voordelen van vaccins groter zijn dan de risico’s.

    Wat anders is voor COVID-19-vaccins, is dat de ontwikkeling en mogelijke goedkeuring van een vaccin op alle niveaus voorrang krijgt vanwege de noodsituatie op het gebied van de volksgezondheid, en dus sneller verloopt. (zie verder volgende vraag)

    Video: hoe vaccins worden goedgekeurd in Europa (in het Engels): https://www.youtube.com/watch?v=eDE4Fo1PFxE&list=PL7X6T30850OjZbJzHD00NA9hnk8X7i406

    Hoe het Europees Geneesmiddelenagentschap (EMA) geneesmiddelen voor menselijk gebruik beoordeelt (in het Engels): https://www.ema.europa.eu/en/about-us/what-we-do/authorisation-medicines/how-ema-evaluates-medicines

    Waar kan ik vinden op basis waarvan een vaccin is goedgekeurd?
    Van zodra COVID-19 vaccins in Europa beschikbaar komen, wordt de informatie over die COVID-19 vaccins publiek gemaakt via de website van het Europees Geneesmiddelenagentschap (EMA): https://www.ema.europa.eu/en. Ook het Belgische Geneesmiddelenagentschap (FAGG) stelt systematisch informatie ter beschikking over o.a. de samenstelling van de beschikbare vaccins.
    Wat zijn de bestanddelen van een vaccin?
    In de vaccins zit geen gelatine of kippeneiwit , en al helemaal geen aluminium of kwik. De bestanddelen van de vaccins zijn te vinden in de bijsluiter (zie website FAGG:https://www.fagg-afmps.be/)..
    Waarom kan de ontwikkeling van een veilig, werkbaar en kwalitatief vaccin nu toch sneller?

    Wat anders is voor COVID-19-vaccins, is dat de ontwikkeling en mogelijke goedkeuring van een vaccin op alle niveaus voorrang krijgt vanwege de noodsituatie op het gebied van de volksgezondheid en dus sneller verloopt.

    • Productie: Bij de producenten zelf wordt toegelaten dat de verschillende fases in de ontwikkeling van de vaccins elkaar overlappen: zo kunnen fase 3 studies gelijktijdig met de fase 2 studies starten. Dat betekent niet dat de vaccins daarom minder veilig zijn, want elke fase moet wel correct doorlopen worden. Zoals alle geneesmiddelen worden COVID-19 vaccins getest in een laboratorium en in preklinische en klinische studies (fase 1, 2 en 3). Bij elke stap blijven dezelfde strenge eisen uiteraard gelden, zoals bij alle andere geneesmiddelen. Ze worden ook op een ruime doelgroep getest.
    • Goedkeuring: Het Europees Geneesmiddelenbureau (EMA) heeft met een speciale taskforce van experten voorrang gegeven aan COVID-19 beoordelingsprocedures. Zo worden de aanvragen van bedrijven snel geëvalueerd en tegelijkertijd solide wetenschappelijke adviezen gegarandeerd.
    • Wereldwijd: Omwille van de noodsituatie van de COVID-19 pandemie worden COVID-19 vaccins wereldwijd met absolute voorrang ontwikkeld.
    • Ruime ervaring en kennis: de ontwikkeling van vaccins tegen COVID-19 wordt ook versneld door de opgebouwde kennis die de voorbije jaren werd opgedaan in vaccinontwikkeling voor andere SARS/coronavirussen. Zo vertrekken bepaalde bedrijven of onderzoeksinstellingen van bestaande constructies om hun vaccin te maken.
    • Meer middelen: bovendien worden er meer middelen ingezet en worden deze meer gebundeld, terwijl deze in een normale ontwikkeling meer gespreid zijn over een langere termijn (zowel bij farmaceutische bedrijven als bevoegde autoriteiten).

    Het proces van ontwikkeling en goedkeuring van COVID-19 vaccins gaat dus vooral efficiënter. Bij de beoordeling worden geen belangrijke stappen overgeslagen en deze vaccins moeten aan dezelfde eisen voldoen als alle andere vaccins. Pas als er voldoende is aangetoond dat het vaccin van goede kwaliteit, werkzaam en veilig is, wordt er een positief advies voor registratie gegeven.

    Kent men de bijwerkingen van de vaccins op lange termijn?
    Een vaccin wordt alleen goedgekeurd als de kwaliteit, de doeltreffendheid én de veiligheid voldoende zijn aangetoond. Daarom zijn de klinische studies zo belangrijk. In de laatste fase (fase 3) wordt het vaccin op grote groepen mensen getest, vaak op tienduizenden mensen. Bij het coronavaccin zijn dit er zelfs veel meer dan bij andere vaccins, zo tussen de 20.000 en 60.000 mensen (waarvan de helft het kandidaat-vaccin krijgt en de andere helft een placebo). Dankzij die studies zien we of én welke mogelijke bijwerkingen er kunnen optreden. De meeste bijwerkingen worden binnen 6 weken na vaccinatie zichtbaar. Die worden dan tijdens de klinische studies opgepikt.  De kans op ernstige bijwerkingen nadat het vaccin is goedgekeurd, is dus klein. Toch kunnen we het nooit helemaal uitsluiten. Dit geldt niet alleen voor het coronavaccin, maar voor alle vaccins en medicijnen. Daarom houden we, ook na goedkeuring, het vaccin goed in de gaten. Voor het coronavaccin is er zelfs een speciaal bewakingssysteem opgezet om de veiligheid van de coronavaccins in de gaten te houden. Zo kunnen we snel ingrijpen als dit nodig is.
    Hoe worden de bijwerkingen van een vaccin opgevolgd?
    Zodra het vaccin is goedgekeurd door het Europees Geneesmiddelenagentschap (EMA), en op de Europese markt komt, wordt de bijsluiter ontwikkeld voor het ruime publiek (in de verpakking van het vaccin), Daarnaast is er een zogenaamde wetenschappelijke bijsluiter die bestemd is voor bv. artsen. Het Belgische Federaal Agentschap voor Geneesmiddelen en Gezondheidsproducten (het FAGG) plaatst deze bijsluiters op zijnwebsite (www.fagg-afmps.be), zodra deze beschikbaar zijn in de drie landstalen en een aantal andere talen.
    Wat gebeurt er als er ernstige bijwerkingen worden gemeld?

    Ook nadat een vaccin is goedgekeurd, houdt het het Federaal Agentschap voor Geneesmiddelen en Gezondheidsproducten (FAGG) de COVID-19-vaccins, en de studies erover in de gaten, net zoals dat gebeurt voor geneesmiddelen of andere vaccins. Want ieder medicijn of vaccin kent wel bijwerkingen. De meeste zijn vaak mild of van korte duur.  Krijgt iemand na vaccinatie last van bijwerkingen die al dan niet in de bijsluiter staan vermeld? Dan kan dit worden gemeld aan het FAGG. Zijn experten evalueren die bijwerkingen en gaan na of er een verband bestaat met de vaccinatie. Dergelijke bevindingen worden ook wereldwijd gedeeld. Door de gegevens op grote schaal bijeen te brengen, worden eventuele signalen sneller ontdekt. Treedt er een zeldzame bijwerking op of gaat er iets mis met de kwaliteit van een medicijn of vaccin? Dan beoordeelt het FAGG dit en neemt ze actie waar nodig. Bijvoorbeeld door de bijsluiter aan te passen of zorgverleners te waarschuwen. In het uiterste geval wordt het medicijn of vaccin van de markt gehaald.

    Bijwerkingen na vaccinatie kan je melden via https://www.fagg.be/nl/bijwerking

    Wat zijn de meest voorkomende bijwerkingen van de vaccins?
    Net zoals bij andere vaccinaties kunnen er zich een aantal vooral milde bijwerkingen voordoen. Deze verdwijnen vanzelf binnen 48u. Het gaat om pijn, roodheid, spierstijfheid op de plaats van injectie, en bij sommigen wat koorts, vermoeidheid, hoofdpijn en misselijkheid. De nevenwerkingen reageren goed op inname van paracetamol.
    Veranderen sommige vaccins je DNA?
    Nee, mRNA-vaccins worden in de spier (intramusculair) ingespoten, en het mRNA wordt door een aantal menselijke cellen opgenomen. Het mRNA dringt de celkern niet binnen en zal dus niet in contact kunnen komen met je eigen DNA. Het mRNA is een leescode voor de productie van een eiwit, het S-eiwit. De menselijke cel is in staat om die leescode te ontcijferen en heeft hiervoor geen tussenkomst van haar DNA nodig. Na ontcijferen zal de menselijke cel het S-eiwit produceren, zodat ons afweersysteem in staat is om specifiek tegen het S-eiwit antilichamen te vormen. Het mRNA verdwijnt al na een paar uur uit ons lichaam.
    Zal het vaccin mij nog beschermen als het virus muteert?

    Virussen muteren constant. Dat wil zeggen dat een deel van het genetische materiaal in het virus verandert. Dat gebeurt aan verschillende snelheden voor verschillende virussen. Mutaties hebben niet noodzakelijk een invloed op hoe goed het vaccin tegen het virus werkt. Voor de Britse variant bijvoorbeeld tonen de eerste gegevens met het Pfizer-, Moderne of Astra-Zeneca vaccin dat de vaccin-geïnduceerde antistoffen de variant kunnen neutraliseren. Voor de Zuid-Afrikaanse variant scoren de 3 vaccins midner goed. Dit wordt verder onderzocht.

    Sommige vaccins blijven vele jaren na hun ontwikkeling werkzaam en bieden langdurige bescherming, zoals vaccins tegen mazelen of rubella. Aan de andere kant veranderen virusstammen voor ziekten zoals griep zo vaak en in die mate dat de vaccinsamenstelling jaarlijks moet worden bijgewerkt om werkzaam te zijn. De wetenschappelijke gemeenschap en toezichthouders zullen controleren of het coronavirus in de loop van de tijd verandert en of de vaccins mensen kunnen beschermen tegen infectie met nieuwe varianten.

    Hoeveel tijd moet ik laten tussen het covidvaccin en andere vaccins?

    We passen hier de algemene regel toe van de vaccinaties met niet-levende vaccins: het COVID-19-vaccin kan toegediend worden 2 weken voor of 2 weken na een ander niet-levend vaccin, zoals het griepvaccin of het pneumokokkenvaccin. Hetzelfde geldt ook voor andere niet-levende vaccins zoals een kinkhoest-bevattend vaccin of het humaanpapillomavirusvaccin. Als dat interval van 14 dagen per ongeluk niet gerespecteerd wordt en korter zou zijn, blijven de toegediende vaccins geldig en hoeven we geen nieuwe vaccinatie uit te voeren.

    Voor levende vaccins, zoals het mazelen-vaccin, wacht je best 4 weken tussen deze vaccins en de COVID-19 vaccinatie. Dat laat toe om eventuele bijwerkingen aan het correcte vaccin te kunnen toeschrijven.

    Ik geef borstvoeding. Mag ik me laten vaccineren?

    Als je borstvoeding geeft, mag je je laten vaccineren tegen COVID-19. Je moet de borstvoeding niet onderbreken. Hoewel er geen wetenschappelijke studies zijn over de veiligheid van deze vaccins voor de zogende baby, gaat men ervan uit dat deze vaccins veilig zijn. Ze bevatten immers geen levend virus en de vaccinonderdelen worden zeer snel afgebroken in het lichaam van de vrouw.

    Bekijk hier de video van Dr Isabelle Dehaene, gynaecologe UZ Gent: https://d34j62pglfm3rr.cloudfront.net/downloads/03_NL_BorstvoedingVaccinatie.mp4

    Lees het advies van de Hoge Gezondheidsraad(15/4/21: https://www.health.belgium.be/sites/default/files/uploads/fields/fpshealth_theme_file/20210422_hgr-9622_vaccinatie_zwangere_borstvoeding_vrouw_vweb_1.pdf

    Ik ben zwanger of heb een kinderwens, Mag ik me laten vaccineren?

    In tegenstelling tot eerdere aanbevelingen, en gebaseerd op de meest recente wetenschappelijke gegevens en aanbevelingen, stelt de de Hoge Gezondheidsraad dat alle zwangere vrouwen idealiter prioritair gevaccineerd zouden worden (fase 1b van de campagne). De reden is dat zij, vooral in het 3e trimester, een verhoogd risico lopen op ernstige COVID-19 en op premature bevalling. De beschikbare COVID-19 mRNA vaccins (Pfizer en Moderna) kunnen aan hen veilig worden gegeven.

    Als de zwangere vrouw kampt met aandoeningen, zoals zoals verhoogde BMI vóór de zwangerschap, hoge bloeddruk, diabetes, enz. is dat een bijkomend argument om vaccinatie aan te bevelen. Dit is ook het geval bij een verhoogd besmettingsrisico zoals bij zorgverleners.

    Er is geen hoger aantal meldigen van bijwerkingen bij zwangere vrouwen na vacinatie. Bij koorts tot 24-48u na vaccinatie, beveelt de HGR paracetamol aan volgens de aanbevolen dosering (https://www.bcfi.be/nl/chapters/9?frag=6437 ). Indien de koorts aanhoudt of er andere verschijnselen optreden, moet de patiënte haar arts raadplegen.

    Lees het advies van de HGR (15/4/21): https://www.health.belgium.be/sites/default/files/uploads/fields/fpshealth_theme_file/20210422_hgr-9622_vaccinatie_zwangere_borstvoeding_vrouw_vweb_1.pdf

    Bekijk de video van Dr Isabelle Dehaene, gynaecologe UZ Gent: https://d34j62pglfm3rr.cloudfront.net/downloads/02_NL_VaccinerenBijZwangerschap.mp4

    Kan vaccinatie tegen COVID-19 mijn vruchtbaarheid verminderen?

    Wanneer je COVID-19 doormaakt of gevaccineerd wordt, ontwikkel je antistoffen tegen de uitsteekseltjes van het coronavirus. Er is amper een  overeenkomst tussen het eiwit van die uitsteekseltjes en een eiwit dat een rol speelt in de vorming van de placenta bij een prille zwangerschap (syncytine-1).    Die overeenkomst is te klein om ook maar enig effect te hebben op de placenta. Mocht dat wel zo zijn, dan zouden ook banale coronavirussen, die verkoudheden veroorzaken, de vruchtbaarheid aantasten, want alle coronavirussen hebben diezelfde minimale overeenkomst. En dit wordt helemaal niet waargenomen. Er is dus geen reden tot ongerustheid. Ook de zwangerschapsstatistieken in de VS bevestigen dit.

    De vaccins hebben ook geen impact op de vruchtbaarheid van mannen.

    Lees het advies van de HGR (15/4/21): https://www.health.belgium.be/sites/default/files/uploads/fields/fpshealth_theme_file/20210422_hgr-9622_vaccinatie_zwangere_borstvoeding_vrouw_vweb_1.pdf

    Bekijk de video van Dr Isabelle Dehaene, gynaecologe UZ Gent: https://d34j62pglfm3rr.cloudfront.net/downloads/02_NL_VaccinerenBijZwangerschap.

    Ik heb allergie. Kan ik dan gevaccineerd worden?
    Allergie op zich is geen contra-indicatie voor vaccinatie. De vaccins zelf bevatten geen bewaarmiddelen. Het dopje van het flacon van de vaccins bestaat niet uit latex. Mensen met een latexallergie mogen dus gerust het vaccin toegediend krijgen. Als je al ernstige allergische reacties (bv. anafylactische reacties) ontwikkelde op één van de bestanddelen van het vaccin, bespreek je dit beter vooraf met je arts. Je arts kan de richtlijnen raadplegen op de website van de Hoge Gezondheidsraad.
    Wat als ik in behandeling ben voor kanker, of kanker heb gehad?
    Wie kanker heeft gehad, mag zich gerust laten vaccineren. Als dit minder dan 5 jaar geleden is, behoor je zelfs tot de prioritaire groepen. Wie nog in behandeling is kan zich eveneens laten vaccineren, maar we raden aan om contact op te nemen met de oncoloog of behandelende arts, om het beste moment voor vaccinatie te plannen. Op die manier is de werkzaamheid van het vaccin het hoogst.
    Mag ik gevaccineerd worden als ik bloed, plasma of bloedplaatjes doneer?
    Bloed, plasma en bloedplaatjes doneren is geen contra-indicatie voor coronavaccinatie. Informeer je voor je afspraak bij het Rode Kruis over de tijd die je moet laten tussen vaccinatie en donatie.
    Wanneer is er een verhoogde waakzaamheid na vaccinatie aangewezen?
    • Bij personen met ongecontroleerd astma of een systemische mastocytose is voorzichtigheid aangewezen. Zij hebben een groter risico op een ernstige allergische reactie en daarom is het aangeraden dat de behandelende arts de afweging maakt of vaccinatie (in het vaccinatiecentrum) veilig kan gebeuren. Indien deze personen gevaccineerd worden, dienen zij 30 minuten na vaccinatie onder medisch toezicht te blijven.
    • Bij personen met epilepsie kan een vaccinatie of koorts na vaccinatie een convulsie uitlokken.  
    • Voor zowel een aangeboren als verworven (door medicatie) verhoogde bloedingsneiging zijn er voorzorgsmaatregelen bij intramusculair vaccineren door een verhoogde kans op spierbloedingen. COVID-19-vaccins mogen niet subcutaan worden toegediend, omdat niet bekend is of het vaccin subcutaan een goede effectiviteit kan bieden. Bij intramusculaire toedienign drukt men best minstens 2 minuten de injectieplaats goed af.
    • Bij lymfoedeem in de arm wordt gevaccineerd in de kant die niet getroffen is. Indien lymfoedeem aanwezig is in beide armen, wordt het vaccin toegediend in de anterolaterale spier van de dij
    Ik ben 64 jaar oud. Ik heb een (familiale) voorgeschiedenis van trombose, en ik heb een embolie gehad. Moet ik me ongerust maken als ik een AstraZeneca vaccin zou krijgen?

    Met een AstraZeneca-vaccin loop je op 64 jaar niet meer of minder risico op een klassieke trombose. Er is geen verband tussen een ‘klassieke trombose’ en de zeldzame vorm van trombose met een verlaagd aantal bloedplaatsjes die na vaccinatie werd vastgesteld. Een klassieke trombose komt voor bij 1 à 4 op 1.000 mensen per jaar, onafhankelijk van covid-19-vaccinatie,. Dat risico neemt toe met de leeftijd, maar staat dan nog steeds los van covid-19-vaccinatie met eender welk vaccin.

    De discussie die momenteel in Europa wordt gevoerd, draait rond de zeer zeldzame bloedstollingsstoornissen die gezien worden na toediening van het AstraZeneca-vaccin, vooral bij personen jonger dan 55 en bij vrouwen. Het gaat om zeer zeldzame tromboses op uitzonderlijke plaatsen EN in combinatie met een verlaagd aantal bloedplaatjes. In het Verenigd Koninkrijk waren er 30 gevallen op 18 miljoen toegediende AstraZeneca-vaccins (situatie eind maart): het is tot nu toe dus bijzonder zeldzaam. De schattingen lopen op dit ogenblik tussen 1 per 200.000 en 1 per 1.000.000 gevaccineerde persoon (Belg Soc on Thrombosis and Hemostasis).

    Als we de aantallen bekijken die het Europees Geneesmiddelenagentschap recent (april 202) heeft onderzocht, dan ging het om 86 gevallen op 25 miljoen toegediende AstraZeneca-vaccins. De mediane leeftijd is ongeveer 45 jaar, dus 50% is jonger dan 45. Na een grondigere analyse heeft het Europees Geneesmiddelenagentschap op woensdag 7 april 2021 beslist dat het AstraZeneca-vaccin veilig is, en dat de voordelen opwegen tegen de mogelijke zeldzame risico’s.

    Bij die zeldzame gevallen zien we geen voorbeschikkende risicofactoren, zoals de pil, diepveneuze trombose (DVT), obesitas, familiale trombose of factor V Leiden (erfelijke bloedstollingsziekte). Daarom komen de Hoge Gezondheidsraad en de Belgische en Internationale Vereniging voor Trombose en Hemostase tot de conclusie dat er, ook wanneer je een voorgeschiedenis van trombose of mogelijke andere risicofactoren hebt, geen reden is om het AstraZenca-vaccin niet te krijgen.

    Kortom: We moeten hier het onderscheid maken tussen 2 soorten tromboses:

    1. de klassieke trombose: Die kan voorkomen met of zonder vaccinatie, bij ongeveer 1 à 4 per 1.000 personen per jaar.
    2. de zeldzame gevallen van trombose in combinatie met een verlaagd aantal bloedplaatjes: Die hebben een immunologische oorsprong en kunnen optreden na: • een infectie; • inname van geneesmiddelen; • vaccinatie. Je afweersysteem valt dan je eigen bloedplaatjes aan. Dat is dus een heel ander mechanisme. Ook bij die zeldzame gevallen zien we dus niet de klassieke risicofactoren zoals roken, pilgebruik, voorgeschiedenis van trombose, familiale trombose, embolie, enz. Daarom zijn die factoren geen reden om je niet te laten vaccineren tegen covid-19, ook niet met het AstraZeneca-vaccin.
    Ik ben 56 jaar, voel me gezond en heb geen chronische aandoeningen. Wat is mijn kans om een zeldzame trombose te ontwikkelen?

    Die kans is uiterst klein, vergeleken met andere risico’s en met de mogelijke complicaties als je covid-19 oploopt. Covid-19 geeft een hoge kans op tromboses en longembolen: 10 tot 60% van de mensen die met covid-19 gehospitaliseerd worden, maakt een trombose door met stollingsstoornissen, als gevolg van covid-19.

    Op basis van de gegevens van het Verenigd Koninkrijk heeft een persoon tussen 50 en 59 jaar een kans van 4 op 1.000.000 om de zeldzame trombose te ontwikkelen, tegenover een kans van bijna 1.000 op 1.000.000 om door covid-19 op een intensieve zorgafdeling terecht te komen. Daar heb je 1 kans op 3 om te overlijden.

    Waarom kan het AstraZeneca-vaccin nu wel toegediend worden bij personen ouder dan 55 jaar, en een maand geleden niet?

    Een maand geleden hadden we te weinig gegevens over de werkzaamheid van het AstraZeneca-vaccin bij mensen ouder dan 55 jaar. Daarom hebben we, zoals een aantal andere landen in Europa, het vaccin aanbevolen bij de mensen jonger dan 56 jaar.

    Ondertussen is er voldoende informatie over de zeer goede werkzaamheid van het AstraZeneca-vaccin, vastgesteld bij honderdduizenden mensen ouder dan 55 jaar in Schotland. Voor heel wat landen in Europa was dat voldoende om het vaccin al sinds een paar weken te gebruiken binnen deze leeftijdscategorie.

    Ik neem dagelijks bloedverdunners. Mag ik het AstraZeneca-vaccin krijgen?
    Als je bloedverdunners neemt of een laag aantal bloedplaatjes hebt, kan je eender welk covid-19-vaccin krijgen, je loopt dan geen enkel verhoogd risico op ernstige bijwerkingen. Wat telt is dat je gewoon je behandeling voortzet, en zeker je bloedverdunners blijft innemen.
    Helpt het om bloedverdunners te nemen voor je gevacccineerd wordt?
    Neen. Dit raden we absoluut af. Je hoeft niets speciaals te doen voor je eender welk vaccin krijgt. Dat is niet alleen het standpunt van de Hoge Gezondheidsraad in ons land, maar ook van de internationale vereniging van trombose en hemostase (ISTH), de absolute wereldexperten op dat vlak.
    Ik ben echt niet happig op het AstraZeneca-vaccin dat ik volgende week krijg. Wat als ik niet ga? Heb ik dan de kans dat het later een ander vaccin wordt?
    Ja, die kans heb je altijd. Maar je verliest dan wel je prioriteit. Als je nu niet gaat, kom je pas opnieuw aan bod na de risicogroepen. Je verliest dan zeker zes weken tot twee maanden voor je weer een oproep krijgt. En dan heb je nog geen garantie dat het een ander vaccin wordt. Het kan, maar het is niet zeker. Wat wel zeker is, is dat je zo een hele periode langer risico loopt om besmet te raken.
    Normaal gezien krijg ik mijn eerste prik met het AstraZeneca-vaccin begin mei en de tweede begin augustus. Mag ik dan in juli op vakantie gaan?
    Afhankelijk van wat er op dat moment mogelijk is in Europa, mag je ook met één prikje op reis gaan, als je verder de maatregelen respecteert. Heel wat landen zullen echter nog een relatief lage vaccinatiegraad hebben. Daardoor kan of mag je ook in het buitenland mogelijk nog niet veel doen. Op vakantie gaan is trouwens ook geen geldige reden om een ander vaccin aan te vragen.
    Mijn man (57j) heeft al jaren te weinig bloedplaatjes. Is het dan verstandig dat hij ingeënt wordt met het AstraZeneca-vaccin?
    Hier geldt hetzelfde als voor personen die bloedverdunners innemen. Een tekort aan bloedplaatjes heeft geen enkele invloed op de werking van het vaccin, noch op de mogelijke nevenwerkingen ervan. Het vaccin verhoogt het risico dus niet.
    Wordt er bij de toediening van de vaccins rekening gehouden met je medisch dossier?

    Neen. Dat is ook niet nodig, want geen enkele aandoening verhoogt de kans op nevenwerkingen. Niet bij het AstraZeneca-vaccin, niet bij de andere vaccins. Enkel wanneer je een ernstige allergie hebt, mag je het vaccin niet krijgen. Ook voor mensen die een kankerbehandeling krijgen is er geen voorkeur voor een bepaald vaccin. Het gaat telkens om niet-levende vaccins met een hoge werkzaamheid tegen ernstige covid-19 en tegen hospitalisatie door covid-19, vanaf 3 weken na de eerste prik.

    Het enige waarmee rekening gehouden wordt, zijn: • eventuele ernstige allergische reacties op vaccinaties in het verleden; • bekende allergische reacties op bepaalde bestanddelen van de covid-19-vaccins.

    In de vaccinatiecentra krijg je de vraag of je bloedverdunners neemt. Dat heeft enkel te maken met hoelang je op de plaats van de prik moet drukken, om nabloeding te vermijden na de inenting.

    Ik ga regelmatig naar Afrika. Ik heb gelezen dat het AstraZeneca -vaccin niet werkt tegen de Zuid-Afrikaanse coronavariant. Ik ben 63 jaar en kom binnenkort aan de beurt. Kan ik vragen om een ander vaccin te krijgen?
    Neen, dat kan niet. Uit labogegevens blijkt trouwens dat elk vaccin dat momenteel ontwikkeld is, minder goed werkt tegen de Zuid-Afrikaanse stam van het coronavirus. Er is maar één vaccinontwikkelaar die al grondig in zijn fase 3 de werking tegen de Zuid-Afrikaanse variant bestudeerd heeft, en dat is Johnson&Johnson. Daarvan weten we dat het vaccin 50% bescherming geeft tegen de milde vorm van covid-19 en 80% tegen de ernstige vorm en hospitalisatie. Aangezien alle vaccins hetzelfde principe hanteren, namelijk antistoffen aanmaken tegen het zogenaamde spike-eiwit, kunnen we ervan uitgaan dat ook de andere vaccins in werkelijkheid mogelijk beter werken dan in de labo-omstandigheden.

Wie krijgt het vaccin en wanneer?

    Zullen er voldoende vaccins zijn voor iedereen?
    • In het begin zullen er onvoldoende vaccins zijn om iedereen te vaccineren, maar het is wel de bedoeling dat iedereen de kans krijgt om zich te laten vaccineren. Daarom zijn er prioritaire groepen bepaald op basis van wetenschappelijke adviezen en een maatschappelijk debat. Deze strategie is intussen in de hoogste versnelling geschakeld. Lees meer over de volgorde van vaccineren.
    • De doelstelling is om minstens 70% van de bevolking te vaccineren. Dit percentage kan toenemen naar 80-85% afhankleijk van de werkzaamheid van de gebruikte vaccins en de besmettelijkheid van de nieuwe varianten.
    Kan iedereen op hetzelfde moment worden gevaccineerd?
    • Neen. De vaccins zullen continu worden geproduceerd en hun beschikbare hoeveelheid zal toenemen naarmate ze worden geleverd. In afwachting van hun productie in grote hoeveelheden, moeten verschillende stappen worden gepland om de meest kwetsbare groepen het best te beschermen en de individuele immuniteit geleidelijk te verhogen. (Lees verder vraag 4 “Welk zijn de prioritaire groepen?")
    • Op dit moment is het moeilijk om een precies schema te geven voor de verstrekking van deze vaccins. Daarom is de geleidelijke beschikbaarheid van het vaccin voor prioritaire groepen cruciaal.
    Welk zijn de prioritaire groepen?

    Om de immuniteit van de bevolking te vergroten en de meest kwetsbaren tegen het virus te beschermen, zal de vaccinatie in drie fasen plaatsvinden, afhankelijk van het aantal beschikbare doses.

    GROEP 1a

    In eerste instantie zullen de meest kwetsbare en meest blootgestelde mensen worden gevaccineerd.

    • Bewoners en medewerkers in woonzorgcentra en collectieve zorginstellingen: sinds het uitbreken van de pandemie heeft COVID-19 ouderen hard getroffen, vooral degenen die in woonzorgcentra wonen. Zij zullen als allereerste worden gevaccineerd, daarna het personeel (inclusief de vrijwilligers), gevolgd door collectieve zorginstellingen.
    • Het medisch personeel uit de eerstelijnszorg en de ziekenhuizen: zij hebben dagelijks nauw contact met patiënten met Covid-19. Om hen te beschermen worden ze bij voorrang ingeënt.
    • Vervolgens wordt het overige personeel van de ziekenhuizen en gezondheidsdiensten gevaccineerd, inclusief organisaties die instaan voor preventie-activiteiten, zoals vaccinatiecentra, kankerscreeningscentra en Kind en Gezin.

    Deze eerste fase zal nog een speciale organisatie en infrastructuur vereisen (extreem lage opslagtemperaturen, meerdere doses, enz.).

    GROEP 1b : kwetsbare mensen zonder acute medische problemen, maar met hoog risico

    In deze fase wordt verwacht dat vaccins op grotere schaal beschikbaar zullen worden, Het is dan mogelijk om grotere groepen mensen te vaccineren. Prioriteit zal worden gegeven aan mensen buiten het ziekenhuis, die het meeste risico lopen om op intensieve zorg terecht te komen als ze besmet zijn met COVID-19.. Het gaat om de volgende groepen:

    • Mensen ouder dan 65 : mensen ouder dan 65 vormen de eerste prioriteit in deze fase. Als er voldoende vaccin beschikbaar is, kunnen al deze mensen tegelijkertijd worden gevaccineerd. Anders beginnen we met de oudste mensen, en dan in aflopende leeftijd.
    • Mensen tussen 45-65 jaar met een verhoogd risico: Vervolgens komen mensen tussen 45-65 jaar met risicofactoren, zoals:
      • Diabetes,
      • Hypertensie,
      • Chronische cardiovasculaire, long-, nier- en leveraandoeningen, hematologische kankers tot 5 jaar na diagnose,
      • Alle recente kankers (of recente behandelingen tegen kanker)
      • Obesitas (Body Mass Index ≥ 30).

    De lijst van de prioritaire risicogroepen vindt u hier: https://d34j62pglfm3rr.cloudfront.net/downloads/Advies+TF+Vaccinatie_Hogere+risicopati%C3%ABnten_0502.pdf

    • Zwangere vrouwen: om bij voorrang te worden gevaccineerd, moeten zij hun vaste huisarts contacteren. Enkel hun huisarts kan hen toevoegen, vanaf 4 mei a.s.. Zwangeren die nog geen huisarts hebben, raadplegen er best één.

    • Kritische functies: In deze fase komen mensen aan bod die een essentiële functie vervullen. Het betreft een beperkte groep van de publieke ordediensten met risicocontacten (i.e. de interventie eenheden op het terrein bij de politie).

    • penitentiair beambten

    • (para)olympische atleten

    GROEP 2 - bredere bevolking vanaf 18 jaar

    Ten derde zullen de vaccindoses in voldoende hoeveelheden beschikbaar zijn om de rest van de bevolking breder te vaccineren.

    In deze fase kan worden verwacht dat de doses kunnen worden bewaard en toegediend zoals andere vaccins (zoals het griepvaccin).

    Kunnen kinderen het vaccin krijgen?
    Er zijn geen gegevens beschikbaar van vaccinatie bij kinderen. Enkele fase-3- studies liepen vanaf de leeftijd van 16 jaar, en daarom kan er met het Pfizer-BioNTech vaccin vanaf de leeftijd van 16 jaar gestart worden, wat we ook hebben gedaan in de zorgsector, bv bij stagiairs. Nieuwe studies lopen momenteel in jongere leeftijdsgroepen zodat we dan in de tweede helft van 2021 voldoende gegevens hebben om een aanbeveling te kunnen maken over vaccinatie bij kinderen.
    Mag ik het coronavaccin krijgen als ik chronisch ziek of besmet ben?
    • Ben je acuut ziek – bv. door een besmetting met het coronavirus - dan laat je je beter niet vaccineren. Stel je vaccinatie dan beter uit tot 2 weken na genezing. 
    • Ben je besmet met het coronavirus, ook al heb je geen klachten? Ook dan stel je de vaccinatie beter uit tot 2 weken na de afname van je positieve coronatest. 
    • Heb je een ernstige of langdurige ziekte, dan is vaccinatie tegen COVID-19 sterk aanbevolen om je te beschermen tegen ernstige complicaties door COVID-19. Een chronische aandoening vormt geen contra-indicatie voor de COVID-19-vaccinatie.
    • Bij koorts boven 38,5°C wordt vaccinatie (ook met andere vaccins) best uitgesteld totdat de koorts afgenomen is. · Bij twijfel vraag je best raad aan je (huis)arts.  
    • Als je kampt met één van de volgende chronische aandoeningen, zal je bij voorrang worden gevaccineerd: https://d34j62pglfm3rr.cloudfront.net/downloads/Advies+TF+Vaccinatie_Hogere+risicopati%C3%ABnten_0502.pdf
    Wie is risicopatiënt en krijgt het vaccin bij voorrang?

    De Hoge Gezondheidsraad (HGR), een adviesraad van experten, heeft de overheid geadviseerd over wie tot deze risicogroep behoort. De volgende mensen worden bij voorrang gevaccineerd:

    Zwangere vrouwen

    Voor meer info, zie het advies van de HGR: https://www.health.belgium.be/nl/avis-9622-vaccinatie-tegen-covid-19-bij-de-zwangere-vrouw

    Patiënten van 45 tot 64 jaar met:
    • Chronische ernstige luchtwegaandoeningen • chronische hart- en vaatziekten • obesitas (zwaarlijvigheid) met BMI ≥ 30 • diabetes type I en II • chronische aandoeningen van het zenuwstelsel • dementie • kanker (tumoren) niet langer dan 5 jaar geleden • verhoogde bloeddruk minstens 14O mmHG systolisch of minstens 90 mmHg diastolisch

    Patiënten van 18 tot 64 jaar met: • chronische nierziekten minstens 3 maand aanwezig • chronische leverziekten minstens 6 maand aanwezig • hematologische kankers (bv. leukemie) • syndroom van Down • transplantatiepatiënten (ook zij die op de wachtlijst staan) • verstoord immuunsysteem d.w.z lijden aan een immunodeficiëntie of neemt immunosupressiva • actieve HIV/AIDS • Sommige zeldzame aandoeningen behorend tot de officiële lijsten van zeldzame aandoeningen

    Voor meer info, zie het advies van de HGR: https://d34j62pglfm3rr.cloudfront.net/downloads/Advies+TF+Vaccinatie_Hogere+risicopati%C3%ABnten_0502.pdf

    Ik ben risicopatiënt, en jonger dan 65 jaar. Wanneer word ik gevaccineerd?

    Behoor je tot een risicogroep, dan kom je aan de beurt vlak na de 65-plussers. Momenteel schat men in dat dat ongeveer in april zal zijn. Wanneer het jouw beurt is, zal je een uitnodiging tot vaccinatie ontvangen. Dit gebeurt automatisch. Als je een vaste huisarts hebt, is het dus niet nodig om hem/haar daarvoor speciaal te contacteren of te raadplegen. Als je geen vaste huisarts hebt, is het best er één te raadplegen, zodat hij een medisch dossier kan aanmaken. De vaccinatie zelf zal doorgaan in een vaccinatiecentrum in jouw buurt.

    Via myhealthviewer.be kan je nagaan of je op de lijst met risicopatiënten vermeld staat.

    Wordt mijn privacy bij het opstellen van de lijst met risicopatiënten gerespecteerd?
    Absoluut. De enige informatie die wordt doorgestuurd naar de centrale databankwaarmee de lijst met risicopatiënten wordt samengesteld is “deze persoon heeft een verhoogd risico” of niet. Geen enkele informatie over de aard van dit risico, over welke aandoening iemand heeft, komt in deze databank terecht.
    Ik behoor tot de prioritaire groepen. Kan ik me toch later laten vaccineren?
    Een snelle vaccinatie is heel sterk aanbevolen, maar je hebt het recht om je vaccinatie uit te stellen naar een latere datum. Je kan dan wel achteraan in de rij, komen, na alle mensen die wel ingaan op hun uitnodiging. In sommige vaccinatiecentra wordt je geen data voorgesteld, maar heb je zelf de vrijheid om je tijdstip(pen) te kiezen (bv in Antwerpen of Brussel, of in Wallonië)
    Ik behoor niet tot een risicogroep. Waarom zou ik me laten vaccineren?
    • Een besmetting met COVID-19 kan ook gevaarlijk zijn voor wie niet tot een risicogroep behoort. Ook gezonde, jonge mensen kunnen ernstig ziek worden van het virus en langdurige klachten kunnen hebben, zoals longschade of lange periode van vermoeidheid. Bij de COVID-19 gehospitaliseerden behoort 6% tot de leeftijdsgroep 20-39 jarigen en 19% tot de leeftijdsgroep 40-59 jarigen. Onder de 25- tot 44-jarigen zijn tot nog toe (februari 2021)  96 mensen gestorven.

    • De eerste gegevens wijzen ondertussen op een verminderde virale lading bij gevaccineerden wanneer ze met COVID-19 in aanraking komen. Ben je gevaccineerd en kom kom je met het virus in contact, dan ben je niet alleen zelf beter beschermd, maar zal ook je virale lading lager zijn dan als je niet gevaccineerd bent. Dat betekent dat je minder snel andere mensen kan besmetten.

    • Voor een optimale doeltreffendheid van het vaccin bij de bevolking en voor de groepsimmuniteit, zou minstens 70% à 80% van de Belgen zich moeten laten vaccineren, Groepsimmuniteit wil zeggen dat een voldoende grote groep mensen weerstand heeft opgebouwd tegen het virus, waardoor het niet meer of nog maar zeer moeilijk kan circuleren. Zo zal het virus geen kans meer krijgen om zich massaal te verspreiden en een ernstige epidemie te veroorzaken met bijhorende lockdown maatregelen. Ook zal het de personen beschermen die niet gevaccineerd kunnen of mogen worden (bv. kankerpatiënten in acute behandeling of mensen met een ernstige allergische voorgeschiedenis op vaccins, type anafylactische reactie). Als maar weinig mensen zich laten vaccineren of enkel de risicogroepen, zal het virus zich blijven verspreiden en wordt groepsimmuniteit niet behaald. Hierdoor zullen weer meer mensen het risico lopen om geïnfecteerd te raken. En dit zorgt dan weer voor een epidemie en bijhorende lockdown maatregelen. Hoe sneller de vaccinatiegraad stijgt, hoe sneller ook de maatregelen versoepeld kunnen worden.

    • Als je reeds wed besmet met COVID-19, zorgt dit erder voor een tijdelijke bescherming, zodat ook op die manier geen groepsimmuniteit wordt opgebouwd. Het virus kan zich dan blijven vermenigvuldigen waardoor nieuwe varianten kunnen ontstaan.

    Moet je gevaccineerd worden als je COVID-19 hebt ontwikkeld en/of als je HIV-positief bent?
    • Er kan vandaag niet worden bevestigd dat iemand die al in contact is gekomen met COVID-19, ook immuun blijft voor de ziekte.
    • Er zijn helaas meldingen van herinfecties en men kan vandaag niet zeggen of en hoe lang je immuun blijft als je ziek bent geweest.
    • Vaccinatie is geen verplichting maar zorgt er wel voor dat je jezelf en anderen beschermt. Vaccins trainen het afweersysteem voor als de ziekte daadwerkelijk of opnieuw zou toeslaan. Op die manier wordt het lichaam en het immuunsysteem klaargestoomd voor wanneer het virus (opnieuw) zou aanvallen.
    • Bovendien is het praktisch onmogelijk om vóór de uitrol van de vaccinatie bij iedereen na te gaan of men eventueel antilichamen in het bloed heeft tegen COVID-19.
    • Fase 3 van de klinische onderzoeken omvatten ruime doelgroepen, waaronder ook HIV-seropositieve mensen. Analyses van de verschillende groepen zullen in detail worden voorgesteld en geanalyseerd door de regelgevende instanties. Ook in de fase 3 trials van Pfizer en Moderna zijn er COVID-19 positieve deelnemers geïncludeerd met een vergelijkbaar nevenwerkingsprofiel als de COVID-19 negatieve deelnemers.
    Ik ben mantelzorger, stagiair of PAB-assistent. Wanneer word ik gevaccineerd?
    Als je als mantelzorger, stagiair of PAB-assistent in een zorgvoorziening werkt, kan je gevaccineerd worden wanneer de zorgverleners van de voorziening aan de beurt zijn. Als je privé als mantelzorger of PAB-assistent werkt, dan word je gevaccineerd samen met de rest van de brede bevolking, in functie van leeftijd of risico.
    Mijn familielid verblijft in een zorgvoorziening en is wilsonbekwaam. Moet ik toestemming geven?

    Net zoals bij andere vaccinaties moet voor een persoon die wilsonbekwaam is de toestemming worden gevraagd bij één van de volgende personen:

    • de houder van een zorgvolmacht
    • de wettelijk vertegenwoordiger (als de houder van een zorgvolmacht niet beschikbaar is)
    • de behandelende huisarts (indien geen van bovenstaande beschikbaar)
    • de coördinerend en raadgevend arts (indien geen van bovenstaande beschikbaar).

    De beslissing van de bewoner of de vertegenwoordiger wordt in het zorgdossier van de bewoner genoteerd, samen met de datum en de wijze waarop de toestemming werd verleend. Alleen als niet met zekerheid een mondelinge toestemming van een bevoegd persoon genoteerd kan worden in het zorgdossier (bv. bij onenigheid in de familie), is het aan te raden om de toestemming schriftelijk te documenteren.

    Wie beslist voor jou, als je dat zelf niet (meer) kan en je dus wilsonbekwaam bent?

    In principe is iedereen vrij om voor zichzelf te beslissen of hij/zij zich laat vaccineren of niet.  De behandelend arts stelt vast dat iemand wilsonbekwaam is om de beslissing te nemen om zich te laten vaccineren. In de wet op de patiëntenrechten is er een rangregeling uitgewerkt als je zelf niet kan beslissen en dus wilsonbekwaam bent: 

    1. Een vertegenwoordiger die je vooraf hebt aangeduid.  Als je wilsonbekwaam wordt, beslist hij/zij in jouw plaats over medische behandelingen, zoals een vaccinatie.   
    2. Als je geen vertegenwoordiger hebt aangesteld: een bewindvoerder.  Deze wordt aangesteld door de vrederechter en beslist normaal over je patiëntenrechten. Hij dient hiervoor door de vrederechter wel expliciet bevoegd te zijn gemaakt.
    3. Als je geen bewindvoerder hebt, beslissen je familieleden.  Ze beslissen niet allemaal samen, maar in deze rangorde: 
    • je echtgeno(o)t(e) met wie je samenwoont of je partner met wie je wettelijk of feitelijk samenwoont; 
    • een meerderjarig kind (indien er geen partner is of als die niet wenst op te treden); 
    • een ouder (als er geen meerderjarig kind is of als dat niet wenst op te treden); 
    • je meerderjarige broers of zussen (als er geen ouders zijn of als die niet wensen op te treden).
    1. Als je ook geen familie hebt, dan kan de betrokken beroepsbeoefenaar, bv. je huisarts, beslissen. Hij/zij overlegt daarvoor eerst met een multidisciplinair team. 
    2. Ook als er een conflict is tussen meerdere familieleden van dezelfde rang (bv. 2 meerderjarige kinderen) is het onmogelijk om een vertegenwoordiger aan te duiden. In dat geval kan ook de betrokken zorgverlener de nodige beslissing nemen in het belang van de patiënt. Ook hier pleegt hij multidisciplinair overleg. 
    3. Tot slot kan de betrokken beroepsbeoefenaar ook afwijken van de beslissing genomen door de vertegenwoordiger die volgens het voorgaande cascadesysteem werd aangeduid. De betrokken beroepsbeoefenaar kan dit doen ter bescherming van je leven of wanneer het gevaar rijst dat door de beslissing je gezondheidstoestand ernstig zal worden aangetast. De betrokken beroepsbeoefenaar, bv. je huisarts, zal hiervoor wel eerst multidisciplinair moeten overleggen. Deze beslissing wordt ook steeds opgenomen in het patiëntendossier.  Als je een vertegenwoordiger hebt aangeduid en hem de uitdrukkelijke opdracht hebt gegeven een bepaalde beslissing te nemen, bv. een vaccinatie te weigeren, dan kan die beslissing niet worden “overruled”.  Ook als je wilsonbekwaam bent, word je zoveel mogelijk betrokken bij de beslissingen rond je gezondheid
    Wie staat op de lijst van kritische functies of essentiële beroepen?
    De Hoge Raad voor Preventie en Bescherming op het Werk adviseerde om geen onderscheid te maken tussen beroepen. De Interministeriële Conferentie heeft dit advies gevolgd. Bijgevolg komt er geen lijst van essentiële of risicoberoepen. Enkel voor de politionele ordediensten op het terrein en de penitentiaire beambten wordt er een uitzondering gemaakt. Zij worden bij voorrang gevaccineerd, net als de (para)olympische atleten.
    Wanneer behoor je tot de 65-plussers?
    Met de 65-plussers worden alle mensen bedoeld die ofwel vandaag al ouder zijn dan 65, of die 65 worden in 2021. Je geboortejaar, en niet je geboortedatum, bepaalt dus of je tot de doelgroep 65+ behoort.
    Kan vaccinatie tijdens de ramadan?
    Lees hier het standpunt van de Moslimexecutieve (EMB) en de Raad der Theologen: https://www.embnet.be/nl/zich-laten-vaccineren-de-vastenperiode-van-de-ramadanmaand
    Zijn de vaccins wel halal en koosjer?
    De momenteel goedgekeurde vaccins tegen COVID-19 (Pfizer, Moderna, AstraZeneca en Johnson&Johnson) bevatten geen gelatine, een eiwit dat uit varkensafval wordt gehaald.
    Ik vertrek weldra naar het buitenland. Kan ik prioritair gevaccineerd worden?
    Dat is geen reden voor een prioritaire vaccinatie. Ook niet als je voor je werk of je studies moet reizen.
    Ik ben zwanger. Wat moet ik doen om bij voorrang te worden gevaccineerd?

    Contacteer je huisarts. Vanaf 4 mei kan hij/zij je toevoegen op de prioritaire lijst (dus niet je gynaecoloog of vroedvrouw). Als dit is gebeurd, ontvang je automatisch een uitnodiging van je vaccinatiecentrum, waar je zal worden gevaccineerd met een Pfizer- of Moderna-vaccin. Zwangeren die reeds een eerste dosis van het Astra Zeneca vaccin ontvingen, kunnen veilig hun tweede dosis van dit vaccin krijgen, op de voorziene termijn.

    Als je zwanger bent, loop je bij besmetting een hoger risico op ernstige COVID-19 en vroegtijdige geboorte. De Hoge Gezondheidsraad adviseerde daarom op 15 april om zwangere vrouwen prioritair in te enten tegen Covid-19 (https://www.health.belgium.be/sites/default/files/uploads/fields/fpshealth_theme_file/20210422_hgr-9622_vaccinatie_zwangere_borstvoeding_vrouw_vweb_1.pdf ). Deze inenting biedt zowel voor de vrouw zelf, als voor het ongeboren kind een bescherming tegen de ernstige gevolgen van een eventuele besmetting.

    Ik ben zwanger, en kreeg al een eerste prik met het AstraZeneca-vaccin. Wat moet ik nu doen?
    Je kan veilig je tweede dosis van het vaccin krijgen, op de voorziene datum.
    Ik ben zwanger. Wat is het risico op milde bijwerkingen na vaccinatie (koorts, hoofdpijn, ...) en wat kan ik doen?
    Het risico op deze bijwerkingen is niet hoger of lager dan in de algemene bevolking. Deze kunnen worden bestreden met paracetamol, zeker in het eerste trimester waar er een mogelijke associatie is tussen koorts/hyperthermie en miskraam. In het derde trimester van de zwangerschap is het risico op complicaties bij koorts na vaccinatie zo goed als onbestaande.

Hoe zal vaccinatie in de praktijk verlopen?

    Hoe weet ik waar en wanneer ik mij kan laten vaccineren?
    Kan ik mij bij de huisarts laten vaccineren?
    • Voor de fase 1a, met de vaccinatie van de bewoners en het personeel van woonzorgcentra (WZC), het ziekenhuispersoneel en de 1° lijnsgezondheidswerkers (huisartsen, kinesitherapeuten, thuisverpleegkundigen, apothekers,…) zal men kiezen voor een gecentraliseerd systeem . Dit is ook het geval voor fase 1b, met de vaccinatie van 65-plussers en van mensen tussen 45 en 65 met co-morbiditeiten in vaccinatiecentra, voor zover ze voldoende mobiel zijn. Voor de niet-mobiele mensen worden mobiele teams ingezet.
    • De belangrijkste redenen voor een gecentraliseerd systeem zijn de specifieke opslagvereisten van het vaccin, zoals een (erg) lage temperatuur en de levering van bepaalde vaccins in een multi-dosis verpakking. Dit betekent dat op relatief korte tijd vele honderden vaccins gegroepeerd moeten toegediend worden, rekening houdend met de corona-maatregelen.
    • Naar analogie met een aantal buurlanden, waaronder vooral Duitsland, Nederland en Frankrijk, wordt de vaccinatiestrategie zo doelmatig en gecontroleerd mogelijk uitgerold. Hierbij wordt er maximaal gebruik gemaakt worden van bestaande structuren, zoals ziekenhuizen en van vaccinatiecentra. Hierbij wordt een onderscheid gemaakt tussen fase 1a met gecentraliseerde vaccinatietoediening aan de hoog prioritaire doelgroepen, en fase 1b, met uitbreiding van de doelgroepen en een hogere beschikbaarheid van vaccins.
    • Pas in fase 2 kunnen we spreken van wijdverspreide vaccinatie naar ook laag-risicogroepen, ook in vaccinatiecentra. De aanvang van elke fase wordt bepaald door de beschikbaarheid en eigenschappen van het vaccin, en de daaruit volgende consequenties op het vlak van de distributie.
    Hoe worden de vaccins logistiek verdeeld?
    De Task Force ‘operationalisering COVID-19-vaccinatiestrategie’ heeft een vaccinatiestrategie uitgewerkt in overleg met de Gemeenschappen. Deze strategie kan worden geraadpleegd via de volgende link: https://d34j62pglfm3rr.cloudfront.net/downloads/Note_TF_Strategy_Vaccination_NL_0312_post_press.pdf
    Waar worden de vaccins gestockeerd?
    De vaccins zullen onder zwaar veiligheidstoezicht centraal worden bewaard. De precieze locatie kunnen we omwille van veiligheidsredenen niet meedelen. Aangezien de eerste vaccins op zeer lage temperatuur moeten worden bewaard, zullen hiervoor ook de juiste koelinstallaties worden voorzien.
    Worden de vaccins veilig bewaard en getransporteerd?
    Binnen de logistieke cel wordt alles in gereedheid gebracht om de vaccins veilig te bewaren zowel op het vlak van houdbaarheid (koelcontainers) als op het vlak van civiele veiligheid. Hiervoor zal o.a. worden samengewerkt met de politie en beveiligingscodes en -procedures.
    Ik ben minder mobiel. Hoe of waar kan ik me laten vaccineren?
    Als je je niet kan of mag verplaatsen naar het vaccinatiecentrum, is thuisvaccinatie een mogelijkheid. In eerste instantie maken de huisartsen een selectie van patiënten/cliënten die in aanmerking komen voor thuisvaccinatie. Hiervoor moet je zelf geen actie ondernemen. Deze selectie gebeurt op basis van vooraf bepaalde medische criteria:(bv bedlegerigheid, ernstige fysieke of mentale handicap,…). Heb je toch jouw uitnodiging ontvangen en denk je te voldoen aan één van bovenstaande criteria en kan/mag je jou niet verplaatsen naar het vaccinatiecentrum? Dan kan je bellen naar jouw vaccinatiecentrum. De contactgegevens zullen instaan in je persoonlijke brief staan. Het vaccinatiecentrum geeft jou meer informatie hoe je een thuisvaccinatie kan aanvragen. Een medische evaluatie door je huisarts is wel steeds nodig..
    Kan ik een ander vaccinatiecentrum kiezen?
    Niet in Vlaanderen. Elk vaccinatiecentrum staat daar in voor de vaccinatie van de mensen in een aantal gemeentes. De gemeente waar je woont, bepaalt in welk vaccinatiecentrum je gevaccineerd wordt. Wisselen is niet mogelijk, dat zou voor te grote logistieke en operationele problemen zorgen bij het uitnodigen van mensen en het beheren van de voorraad van nodige vaccins in elk centrum. In Brussel kan je zelf kiezen in welk centrum je wordt gevaccineerd.
    Hoe kan ik mij op de reservelijst (Qvax) plaatsen?
    Als er mensen niet komen opdagen voor hun vaccinatie, worden de mensen uit dezelfde leeftijdgroep, die op de Qvax lijst staan, uitgenodigd door het vaccinatiecentrum. Je kan je op deze lijst inschrijven via www.qvax.be
    Ik verhuis. Moet ik naar een ander vaccinatiecentrum?
    In Vlaanderen wordt je vaccinatiecentrum bepaald aan de hand van jouw officiële adres. Afhankelijk van de snelheid waarmee de lokale besturen jouw adreswijziging doorvoeren en de timing van jouw vaccinatie zal je ofwel in het vaccinatiecentrum van jouw oorspronkelijke woonplaats gevaccineerd worden, ofwel in het vaccinatiecentrum van jouw nieuwe woonplaats. In Brussel kies je zelf in welk Brussels centrum je je laat vaccineren.
    Kan ik als vrijwilliger helpen in een vaccinatiecentrum?

    Wil je als vrijwilliger-zorgverlener helpen in een vaccinatiecentrum? Ook studenten en gepensioneerden zijn meer dan welkom! Schrijf je in op de verschillende platformen waar men op zoek gaat naar vrijwilligers of tijdelijke werkkrachten: Voor Vlaanderenwww.helpdehelpers.be: specifiek voor mensen met (para)medische achtergrond, zowel inzet als vrijwilliger als tijdelijke werkkracht • www.rodekruis.be/crisisvrijwilligers: vrijwilliger bij het rode kruis • www.vdab.be/helpindezorg: vacatures voor de zorg, vooral niet-medische profielen

    Voor Brussel: https://www.iriscare.brussels/nl/professionals/covid-19-coronavirus-2/vrijwilligers-vaccinatie-covid-19

    Voor Wallonië: https://solidaire.aviq.be

    Voor de Duitstalige gemeenschap:karin.cormann@dgov.be

    Heel wat vaccinatiecentra hebben ook lokale kanalen en websites om vrijwilligers te rekruteren. De vaccinatiecentra kiezen uiteraard zelf op welke vrijwilligers zij een beroep doen.

    Waarom zijn nog niet alle geleverde vaccins gebruikt en is er een voorraad?

    Er wordt alles aan gedaan om elk beschikbaar vaccin zo snel mogelijk toe te dienen. Toch zijn er vaccins die al geleverd zijn, maar nog niet toegediend. Ze lijken ‘op voorraad’ te zitten. Waarom zijn dan nog niet alle geleverde vaccins gebruikt?

    Er is een minimale doorlooptijd tussen het moment dat een vaccin wordt aangekondigd, in ons land arriveert en dat het kan worden toegediend aan een persoon. Elk vaccin dat binnenkomt, wordt meteen ingezet: de doorlooptijd begint tot toediening. Ondertussen komen er nieuwe vaccins binnen, die dezelfde weg afleggen.

    Van levering tot arm: welke stappen zijn nodig om een vaccin te kunnen zetten, zie https://www.laatjevaccineren.be/van-levering-tot-arm-welke-stappen-zijn-nodig-om-een-vaccin-te-kunnen-zetten

Wat na vaccinatie?

    Moet ik me jaarlijks laten vaccineren tegen COVID-19?
    • Hierop kan vandaag helaas nog geen concreet antwoord worden gegeven. Momenteel wordt dit nog onderzocht.
    Kan ik COVID-19 oplopen na vaccinatie?

    De kans is klein, maar het kan gebeuren dat je zelfs na vaccinatie toch nog COVID-19-positief wordt. Dat zit zo

    • Het duurt 10 tot 14 dagen na de eerste vaccinatie vooraleer je lichaam antistoffen ontwikkelt en de bescherming goed begint te werken. Als je dus in die periode blootgesteld wordt aan het virus, is je afweer nog niet voldoende gestimuleerd door het vaccin en kan je nog besmet raken.
    • Net zoals andere vaccins biedt het COVID-19-vaccin geen 100% bescherming, ook niet na 2 dosissen. De Pfizer-BioNTech en Moderna vaccins bieden na volledige vaccinatie 94 à 95% bescherming tegen een milde vorm van infectie. Astra-Zeneca biedt iets meer dan 80% bescherming tegen een milde vorm van infectie (bij 2° dosis op 12 weken)
    • Omdat we niet nagaan of je op het moment van vaccinatie drager bent van het virus, kan het zijn dat je al besmet was op moment van de vaccinatie en kort na de eerste vaccinatie COVID-19 positief wordt en eventueel ziek wordt. Dat komt dan omdat je op het moment van de vaccinatie nog in incubatietijd was.

    Het blijft dus belangrijk om ook na vaccinatie de veiligheidsmaatregelen te blijven volgen.

    Ben ik onmiddellijk beschermd na vaccinatie?
    • Na vaccinatie duurt het 10 tot 14 dagen vooraleer je lichaam antistoffen begint aan te maken. Als je dus in die periode blootgesteld wordt aan het virus, is je afweer nog niet voldoende gestimuleerd door het vaccin en kan je nog besmet raken. Twee weken na de eerste vaccinatie bedraagt de werkzaamheid ongeveer 90%, en dit neemt na de tweede vaccinatie toe tot 95%. Ondertussen is het heel belangrijk dat je de beschermingsmaatregelen blijft respecteren (afstand houden, mondmasker dragen, handen wassen, kamer voldoende verluchten, enz).
    • Ook bij wie volledig gevaccineerd is het volgen van de maatregelen nog steeds erg belangrijk. Het zal immers nog een tijdje duren alvorens voldoende mensen zijn gevaccineerd zodat groepsimmuniteit wordt bereikt.
    • Net zoals andere vaccins biedt het COVID-19-vaccin geen 100% bescherming, ook niet na 2 dosissen.
    • Omdat we niet nagaan of je op het moment van vaccinatie drager bent van het virus, kan het zijn dat je al besmet was op moment van de vaccinatie en kort na de eerste vaccinatie COVID-19 positief wordt en eventueel ziek wordt. Dat komt dan omdat je op het moment van de vaccinatie nog in incubatietijd was.
    Ben ik na vaccinatie tijdelijk positief of besmettelijk?
    Neen, het vaccin zelf zorgt ervoor dat je immuunsysteem gestimuleerd wordt en bereidt je lichaam voor om een bepaalde kiem te herkennen en zich tegen die kiem of infectieziekte te verdedigen. Als je dan later met het virus besmet raakt, herkent je immuunsysteem het virus en, omdat het al voorbereid is om het virus aan te vallen, beschermt het je tegen dat virus, bv. COVID-19. Het vaccin brengt dus geen virusdeeltjes binnen en maakt je dus niet besmettelijk. Je zal door vaccinatie ook geen positieve PCR-test afleggen.
    Kan ik anderen nog besmetten met COVID-19 als ik gevaccineerd ben?
    De COVID-19-vaccins beschermen tegen een infectie (bevestigd door een PCR-test) en tegen ziekte en complicaties. Op basis van dierproeven blijkt ook dat de vaccinatie invloed kan hebben op de duur en op de mate van besmettelijkheid Dit wordt nu verder onderzocht.
    Mag alles weer zodra ik gevaccineerd ben?
    Zodra er een voldoende hoge vaccinatiegraad onder de risicogroepen bereikt wordt en de druk op het gezondheidszorgsysteem vermindert, zullen er wel bepaalde wijzigingen worden doorgevoerd aan de veiligheidsmaatregelen. Maar momenteel moet je de coronamaatregelen blijven volgen, zowel voor je eigen veiligheid als die van de anderen. Zeker als je zelf niet tot een risicogroep behoort, maar wel in contact komt met risicopersonen.
    Ga ik moeten aantonen dat ik gevaccineerd ben om terug deel te nemen aan het dagelijkse leven?

    Momenteel zijn er geen afspraken rond de noodzaak om een vaccinatiebewijs te hebben om bepaalde activteiten uit te voeren, zoals reizen.

    Bekijk hier de video met Prof Dirk Ramaekers, Voorzitter van de Task Force Vaccinatie, over het vaccinatiepaspoort: https://d34j62pglfm3rr.cloudfront.net/downloads/05_NL_VaccinPaspoort.mov

    Ik ben gevaccineerd. Moet ik mij nog aan de coronamaatregelen houden?

    Ja, ook nadat je gevaccineerd bent, is het belangrijk om de coronamaatregelen te blijven opvolgen. Pas als meer dan 70% à 80% van de bevolking is gevaccineerd, zullen we weer controle hebben over het virus en de verspreiding ervan. Ondertussen zullen in functie van de stijgende vaccinatiegraad wel reeds een aantal versoepelingen mogelijk zijn.

    Bekijk hier de video met Prof Pierre Van Damme, vaccinoloog:
    https://d34j62pglfm3rr.cloudfront.net/downloads/CC_MS_PIERRE_VAN_DAMME_HOELANG_RESPECTEREN_v01.mp4

Webinars

Wil je nog meer informatie over de vaccinatiestrategie? Herbekijk deze webinars:

Helpen als vrijwilliger

Wil je als vrijwilliger-zorgverlener helpen in een vaccinatiecentrum? Ook studenten en gepensioneerden zijn meer dan welkom!

Informatie voor zorgverleners en vaccinatiecentra

Adviezen Taskforce vaccinatie

Hieronder vind je de adviezen van de Taskforce Vaccinatie:

Meer informatie en communicatiemateriaal

Meer informatie over vaccinatie vind je hier:

Communicatiemateriaal vind je hier :